Ogórek gruntowy
Cucumis sativus
Ogórek gruntowy na działce: siew wprost do ciepłej gleby po 15 maja, rozstawa, ściółkowanie, podlewanie i zbiór do kiszenia od lipca do września.
Kalendarz uprawy
Kiedy siać, sadzić i zbierać?
Ogórek gruntowy to podstawowe warzywo większości działek ROD: z kilku metrów grządki zbierzesz ogórki do kiszenia, na małosolne i do sałatki. Siejesz go wprost do gruntu od połowy maja do początku czerwca, gdy gleba nagrzeje się do 15°C, a zbierasz od lipca do września, co 2–3 dni. Uprawa jest prosta, ale wymaga ciepła, regularnej wody i szybkiej reakcji na mączniaka rzekomego.
Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla ogórka gruntowego?
Wybierz najcieplejsze miejsce na działce: pełne słońce przez co najmniej 6–8 godzin dziennie i osłonę od wiatru, na przykład od strony altany albo żywopłotu. Na zimnym, przewiewnym zagonie ogórki stoją w miejscu nawet przez dwa tygodnie po siewie.
Gleba ma być żyzna, próchnicza i przepuszczalna, o pH 6,0–7,0. Ogórek dobrze plonuje w pierwszym roku po nawożeniu organicznym, dlatego jesienią lub wczesną wiosną wymieszaj z wierzchnią warstwą 4–5 kg kompostu na m². Dobre przedplony to sałata, rzodkiewka, szpinak i groch; nie sadź ogórków po cukinii i dyni częściej niż co 3–4 lata. Na ciężkiej, zimnej glinie usyp grządkę podwyższoną o 15–20 cm, bo szybciej się nagrzewa.
Kiedy i jak siać ogórki do gruntu?
Siej wprost do gruntu od około 15 maja, po zimnych ogrodnikach, gdy gleba na głębokości 10 cm ma co najmniej 15°C. Ostatni sensowny termin to początek czerwca. Wysiewaj po 2–3 nasiona co 15–20 cm na głębokość 2–3 cm, w rzędach co 100–120 cm, a po wschodach zostaw najsilniejszą siewkę. W 18–20°C ogórki wschodzą po 6–10 dniach. Więcej o terminach i temperaturze kiełkowania przeczytasz w artykule kiedy siać ogórki, a pozostałe majowe prace w kalendarzu działkowca na maj.
Jeśli chcesz zbierać tydzień–dwa wcześniej, pod koniec kwietnia wysiej nasiona do doniczek 8–10 cm i trzymaj je w domu w 20–25°C. Po 3–4 tygodniach, po 15 maja, wysadź rozsadę z całą bryłą korzeniową, bo ogórek źle znosi naruszenie korzeni. Przez pierwsze chłodne noce przykryj grządkę białą agrowłókniną.
Jakie odmiany ogórka gruntowego wybrać?
Ogórki dzielą się na konserwowe, krótkie i brodawkowate, oraz sałatkowe, dłuższe i gładsze. Większość odmian gruntowych jest pszczelopylna: bez owadów kwiaty żeńskie nie zawiążą owoców. Odmiany partenokarpiczne zawiązują owoce bez zapylania i lepiej znoszą pochmurne lato, ale ich nasiona są droższe. Na kiszenie od lat sprawdzają się ‘Śremski F1’, ‘Krak F1’, ‘Kmicic F1’ i stara, sprawdzona ‘Wisconsin SMR 58’. Na opakowaniu szukaj informacji o tolerancji na mączniaka rzekomego.
Gdy marzysz o zbiorach od czerwca i długich owocach sałatkowych, lepiej sprawdzi się ogórek szklarniowy uprawiany w tunelu.
Tabela uprawy
Zestawienie najważniejszych parametrów:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Siew do gruntu | od 15 maja do początku czerwca, gleba min. 15°C |
| Rozsada (opcjonalnie) | siew pod koniec kwietnia, wysadzanie po 15 maja |
| Rozstawa | 15–20 cm w rzędzie, 100–120 cm między rzędami |
| Zbiór | lipiec–wrzesień, co 2–3 dni |
| Gleba | żyzna, próchnicza, przepuszczalna; pH 6,0–7,0 |
| Nasłonecznienie | pełne słońce, osłona od wiatru |
| Podlewanie | wysokie, 2–3 razy w tygodniu, częściej w upał |
| Mrozoodporność | brak, szkodzi już spadek poniżej 10°C |
Jak pielęgnować ogórki w gruncie?
Podlewaj 2–3 razy w tygodniu, około 10 litrów na m², a w upały i podczas owocowania nawet codziennie. Lej wodę rano, pod korzeń, najlepiej odstaną w beczce na słońcu. Zimna woda z ujęcia hamuje wzrost i sprzyja gorzkim owocom.
Gdy siewki mają 3–4 liście, wyściółkuj grządkę słomą na grubość 5–8 cm albo od razu siej w otwory w czarnej agrowłókninie, która dodatkowo ogrzewa glebę. Ściółka trzyma wilgoć, zatrzymuje chwasty i chroni owoce przed brudem. Więcej o wyborze materiału przeczytasz w poradniku mulczowanie grządek.
Od początku kwitnienia zasilaj co 10–14 dni gnojówką z pokrzywy rozcieńczoną 1:10, a od lipca nawozem z większą ilością potasu. Na małej działce opłaca się siatka lub płot z siatki ogrodzeniowej o wysokości 1,5–1,8 m: przywiązuj do niej pędy co kilka dni, a owoce będą proste i czyste.
Jakie choroby i problemy dotykają ogórki gruntowe?
Główną chorobą ogórków w gruncie jest mączniak rzekomy. Pojawia się zwykle w drugiej połowie lipca lub w sierpniu, po chłodnych, rosistych nocach: na wierzchu liści widać żółte, kanciaste plamy, od spodu szarofioletowy nalot, a cała roślina może zamrzeć w ciągu tygodnia. Profilaktyka to luźna rozstawa, siatka zamiast płożenia, podlewanie tylko rano i odmiany tolerancyjne; pełny plan działania opisuje poradnik mączniak na ogórkach. Biały, mączysty nalot to z kolei mączniak prawdziwy, opisany w poradniku biały nalot na liściach ogórków.
Gorycz owoców wynika ze stresu: suszy, zimnej wody i dużych różnic temperatur. Żółknące zawiązki oznaczają brak zapylenia w deszczowe dni albo przeciążenie rośliny przy braku wody. Zimne noce poniżej 10°C zatrzymują wzrost, więc w czerwcu trzymaj agrowłókninę pod ręką.
Dobrym sąsiadem jest koper ogrodowy, który wabi zapylacze i trafia potem do słoika z ogórkami. Sprawdzą się też fasola szparagowa i sałata w międzyrzędziach.
Kiedy zbierać ogórki gruntowe?
Pierwsze owoce zbierzesz 6–8 tygodni po siewie, zwykle w połowie lipca. Zrywaj co 2–3 dni, rano, odcinając ogonek nożem lub sekatorem: konserwowe przy 8–12 cm, korniszony przy 4–6 cm, sałatkowe przy 15–20 cm. Przerośnięte owoce zostawione na roślinie hamują zawiązywanie kolejnych. Kiedy kończyć zbiór i jak rozpoznać idealny moment do kiszenia, wyjaśnia artykuł kiedy zbierać ogórki.
Rośliny towarzyszące
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy najpóźniej można siać ogórki do gruntu?
Do około 10 czerwca. Ogórki z późnego siewu zaczną owocować na przełomie lipca i sierpnia i zdążą dać plon przed wrześniowymi chłodami, choć zwykle mniejszy niż z siewu majowego.
Dlaczego liście ogórków w sierpniu żółkną w kanciaste plamy?
To typowy objaw mączniaka rzekomego. Plamy ograniczone nerwami na wierzchu liścia i szarofioletowy nalot od spodu pojawiają się po chłodnych, wilgotnych nocach. Usuwaj porażone liście, podlewaj tylko rano pod korzeń i wybieraj odmiany tolerancyjne.
Czy ogórki gruntowe trzeba prowadzić na siatce?
Nie trzeba, ale warto. Na siatce o wysokości 1,5–1,8 m liście szybciej obsychają, owoce są czyste i proste, a na małej działce zajmują znacznie mniej miejsca niż rozłożone po ziemi.
Zobacz także
Przeglądaj wszystkie rośliny →
Agrest
Agrest to łatwy, mrozoodporny krzew owocowy na działkę ROD. Owocuje w czerwcu–lipcu, a odmiany odporne na mączniak oszczędzą ci większości kłopotów.
Bób
Bób to łatwe warzywo strączkowe na działkę ROD. Siej go wprost do gruntu w marcu–kwietniu, a zielone nasiona zbieraj w czerwcu–lipcu.
Borówka amerykańska
Borówka amerykańska to krzew owocowy o dużych, słodkich jagodach — wymaga bardzo kwaśnej gleby o pH 3,8–4,8, podlewania miękką deszczówką i ściółkowania.