Kalarepa
Brassica oleracea var. gongylodes
Kalarepa to najszybsze warzywo kapustne na działkę — z rozsady w kwietniu, z siewu do lipca, zbiór po 6–8 tygodniach. Terminy, rozstawa i pielęgnacja.
Kalendarz uprawy
Kiedy siać, sadzić i zbierać?
Kalarepa to najszybsze warzywo kapustne, jakie możesz mieć na działce, i dobry wybór dla początkującego. Od posadzenia rozsady do zbioru mija zwykle 6–8 tygodni. Najwcześniejszą kalarepę siejesz na rozsadę w marcu i sadzisz w kwietniu, a później siejesz ją wprost do gruntu od kwietnia do połowy lipca. Dzięki temu zbierasz od maja do października, małymi porcjami, zamiast mieć całą grządkę naraz.
Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla kalarepy?
Kalarepa lubi pełne słońce i ziemię żyzną, próchniczą, która nie przesycha po kilku ciepłych dniach. Najlepszy odczyn to pH 6,5–7,5. Nie potrzebuje świeżego obornika — wystarczy, że rośnie w drugim roku po oborniku albo dostanie jesienią lub wczesną wiosną 2–3 kg kompostu na m².
Jako kapustna podlega tym samym zasadom płodozmianu co kapusta, brokuł i kalafior. Na to samo miejsce, licząc wszystkie kapustne razem z rzodkiewką, wracaj po 4–5 latach. Krótsza przerwa sprzyja kile kapusty. Rozpisany przykład zmianowania znajdziesz w poradniku płodozmian na działce. Szybki cykl sprawia, że kalarepa świetnie nadaje się na poplon, np. po wczesnych ziemniakach albo po zbiorze bobu. Na małej działce możesz też wsadzać pojedyncze rośliny w luki po wyciętej sałacie, byle w pełnym słońcu.
Kiedy i jak siać oraz sadzić kalarepę?
Na najwcześniejszy zbiór wysiej nasiona na rozsadę w marcu, na głębokość 1 cm. Kiełkują w 18–20°C, a po wschodach trzymaj siewki w 14–16°C. Nie przechładzaj ich: rozsada, która długo stoi poniżej 10°C, może potem zamiast zgrubienia wypuścić pęd kwiatostanowy. Szczegóły podajemy na stronie kiedy siać kalarepę.
Rozsadę z 4–5 liśćmi sadź od początku kwietnia do maja, po kilkudniowym hartowaniu. Sadź płytko, na tej samej głębokości, na jakiej rosła — zgrubienie ma tworzyć się nad ziemią. Rozstawa to 30 cm między rzędami i 20–25 cm w rzędzie. Więcej o tym przeczytasz na stronie kiedy sadzić kalarepę.
Od kwietnia do połowy lipca siej kalarepę wprost do gruntu, w rzędy co 30 cm, a potem przerzedź siewki na 20–25 cm. Siew co 3–4 tygodnie daje ciągłość zbiorów.
Tabela uprawy
Najważniejsze dane o uprawie kalarepy w jednym miejscu:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Siew na rozsadę | marzec, 18–20°C |
| Sadzenie rozsady | kwiecień–maj |
| Siew do gruntu | kwiecień–połowa lipca, co 3–4 tygodnie |
| Rozstawa | rzędy co 30 cm, w rzędzie 20–25 cm |
| Zbiór | maj–październik, 6–8 tygodni po posadzeniu |
| Gleba | żyzna, próchnicza, wilgotna; pH 6,5–7,5 |
| Nasłonecznienie | pełne słońce |
| Podlewanie | średnie, równomierne |
| Mrozoodporność | zahartowana rozsada znosi lekkie przymrozki |
Jak pielęgnować kalarepę w sezonie?
Kalarepa rośnie szybko, więc każda przerwa we wzroście od razu odbija się na jakości. W suszę podlewaj 1–2 razy w tygodniu, po 10–15 litrów na m², zawsze pod rośliny. Najgorsze jest przesuszenie, po którym przychodzi obfite podlanie albo ulewa: zgrubienia wtedy pękają. Cienka ściółka z kompostu lub skoszonej trawy wyraźnie wyrównuje wilgotność.
Płytko odchwaszczaj międzyrzędzia, ale nie obsypuj roślin ziemią, bo zgrubienie ma rosnąć na powierzchni. Przy dobrze przygotowanej grządce dokarmianie nie jest potrzebne. Na słabszej ziemi wystarczy raz, 2–3 tygodnie po posadzeniu, podlać rośliny gnojówką z pokrzywy rozcieńczoną 1:10. W letnich siewach, w lipcowe upały, osłoń młode siewki agrowłókniną na kilka dni po wschodach.
Jakie szkodniki, choroby i rośliny towarzyszące?
Wiosną najwięcej szkód robią pchełki ziemne, które dziurawią liście siewek w suche, ciepłe dni. Pomaga utrzymywanie wilgotnej ziemi i okrycie agrowłókniną. Śmietka kapuściana atakuje korzenie młodych roślin, a latem na liściach pojawiają się gąsienice bielinka. Przeciw obu najskuteczniejsza jest siatka przeciw owadom rozłożona zaraz po posadzeniu lub siewie.
Z chorób groźna jest kiła kapusty, dlatego pilnuj płodozmianu i wapnuj kwaśną ziemię. Dobrymi sąsiadami kalarepy są sałata i koper. Więcej przykładów znajdziesz w poradniku rośliny towarzyszące.
Kiedy zbierać kalarepę?
Zbieraj, gdy zgrubienie ma 6–8 cm średnicy, mniej więcej wielkość dużej mandarynki lub tenisowej piłki. Większa kalarepa szybko drewnieje i robi się łykowata. Wytnij ją nożem tuż nad ziemią, liście przytnij, zostawiając młode listki ze środka do sałatek. Szczegóły na stronie kiedy zbierać kalarepę.
Wiosenną i letnią kalarepę jedz na bieżąco, bo w lodówce bez liści wytrzymuje około dwóch tygodni. Inaczej jest z ostatnim siewem z lipca. Jesienne zgrubienia rosną w chłodzie wolniej, ale dłużej zostają soczyste i znoszą lekkie przymrozki, więc możesz je trzymać na grządce do połowy października. Zebrane w suchy dzień, z obciętymi liśćmi, przechowasz w piwnicy w 0–2°C przez kilka tygodni, podobnie jak inne warzywa z poradnika zbiory i przechowywanie warzyw.
Rośliny towarzyszące
Choroby i szkodniki
- kiła kapusty
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego kalarepa jest łykowata?
Najczęściej zebrano ją za późno albo rosła w suszy. Zgrubienie zbieraj, gdy ma 6–8 cm średnicy, i podlewaj grządkę równo, bez długich przerw.
Dlaczego kalarepa pęka?
Pęka po gwałtownym podlaniu lub ulewie po okresie suszy, a także gdy stoi za długo po osiągnięciu właściwej wielkości. Równomierna wilgotność i ściółka rozwiązują większość problemu.
Czy kalarepę można siać prosto do gruntu?
Tak, od kwietnia do połowy lipca. Siej co 3–4 tygodnie małymi porcjami, a siewki przerzedź na 20–25 cm. Rozsadę opłaca się robić tylko dla najwcześniejszego, majowego zbioru.
Zobacz także
Przeglądaj wszystkie rośliny →
Agrest
Agrest to łatwy, mrozoodporny krzew owocowy na działkę ROD. Owocuje w czerwcu–lipcu, a odmiany odporne na mączniak oszczędzą ci większości kłopotów.
Bób
Bób to łatwe warzywo strączkowe na działkę ROD. Siej go wprost do gruntu w marcu–kwietniu, a zielone nasiona zbieraj w czerwcu–lipcu.
Borówka amerykańska
Borówka amerykańska to krzew owocowy o dużych, słodkich jagodach — wymaga bardzo kwaśnej gleby o pH 3,8–4,8, podlewania miękką deszczówką i ściółkowania.