Rabarbar

Rabarbar to wieloletnia bylina warzywna, która w jednym miejscu plonuje 8–10 lat i prawie nie wymaga pracy — dobry wybór dla początkującego działkowca. Karpy sadzi się we wrześniu–październiku albo w marcu–kwietniu. Jadalne ogonki zbiera się od kwietnia do końca czerwca, a w pierwszym roku po posadzeniu wcale. Liście są trujące, więc do kuchni trafiają tylko ogonki.

Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla rabarbaru?

Rabarbar najlepiej plonuje w pełnym słońcu, ale znosi też lekki półcień, np. przy altanie albo na skraju sadu. W cieniu ogonki są cieńsze i jest ich mniej. Jedna roślina zajmuje około 1 m², a liście mają nawet 50–60 cm szerokości, więc zaplanuj jej stałe miejsce na skraju warzywnika, gdzie nie będzie przeszkadzać w przekopywaniu i płodozmianie.

Gleba ma być żyzna, próchnicza i głęboka, o pH 6,0–7,0, stale lekko wilgotna, ale nie podmokła. Na ciężkiej glinie, gdzie zimą stoi woda, karpa gnije. Rabarbar to żarłok: przed sadzeniem wymieszaj z ziemią 2–3 wiadra dojrzałego kompostu lub dobrze rozłożonego obornika na każde stanowisko.

Kiedy i jak sadzić rabarbar?

Rabarbar rozmnaża się z podziału karp. Sadź je we wrześniu–październiku, żeby ukorzeniły się przed mrozem, albo w marcu–kwietniu, zanim ruszą liście. Rośliny w doniczkach możesz sadzić przez cały sezon, pilnując podlewania.

Wykop dołek o szerokości i głębokości około 40–50 cm, zasyp go ziemią z kompostem i ustaw karpę tak, by pąki znalazły się 2–3 cm pod powierzchnią. Zostaw 100 cm odstępu między roślinami. Siew nasion jest możliwy, ale trwa dłużej, a siewki nie zawsze powtarzają cechy odmiany, dlatego na działce prawie zawsze sadzi się karpy. Dobry kawałek karpy z 1–3 pąkami uzyskasz, dzieląc starą roślinę sąsiada. Szczegóły opisuje strona kiedy sadzić rabarbar.

Tabela uprawy

Najważniejsze dane dla działkowca:

Parametr	Wartość
Sadzenie karp	wrzesień–październik lub marzec–kwiecień
Rozstawa	100 × 100 cm, minimum 80 cm
Głębokość	pąki 2–3 cm pod ziemią
Zbiór	kwiecień–czerwiec, od drugiego roku
Koniec zbioru	około 24 czerwca
Gleba	żyzna, próchnicza, wilgotna; pH 6,0–7,0
Nasłonecznienie	pełne słońce lub lekki półcień
Podlewanie	średnie, regularne w suszy
Mrozoodporność	pełna, w strefach 6a–7a

Jak pielęgnować rabarbar w sezonie?

W pierwszym roku nie zbieraj ogonków wcale, w drugim tylko kilka przez 2–3 tygodnie. Pełny zbiór zaczyna się od trzeciego roku. Każdej wiosny rozłóż wokół rośliny 3–5 cm kompostu, nie przysypując pąków. Po zakończeniu zbioru zasil rabarbar gnojówką z pokrzywy w rozcieńczeniu 1:10, bo latem karpa odbudowuje zapasy na przyszły rok.

W suszy podlewaj co 7–10 dni, wlewając 10–20 l wody pod roślinę. Ściółka z kompostu albo skoszonej trawy utrzymuje wilgoć. Pędy kwiatowe wyłamuj u nasady od razu, gdy się pojawią. Jesienią usuń zaschnięte liście. Co 5–8 lat, gdy ogonki robią się cienkie, wykop karpę, podziel ją szpadlem i posadź najmocniejsze części na nowym miejscu.

Jakie choroby i szkodniki zagrażają rabarbarowi?

Rabarbar choruje rzadko. Najgroźniejsza jest zgnilizna karpy na mokrej, ciężkiej glebie: liście więdną, a podstawa rośliny mięknie i ciemnieje. Takiej rośliny nie uratujesz, więc wykop ją i nie sadź rabarbaru w tym samym miejscu. Na liściach latem pojawiają się brązowe plamy z jaśniejszym obrzeżem. To plamistość liści, groźna głównie dla wyglądu. Porażone liście usuń, a pozostałe objawy porównasz w poradniku jak rozpoznać choroby grzybowe.

Wiosną młode liście podgryzają ślimaki, zwłaszcza przy wilgotnej ściółce; sposoby opisuje poradnik ochrona przed ślimakami. Rabarbar zostaje w jednym miejscu na lata, więc sąsiedztwo dobiera się raczej po tym, kto nie zacieni grządek obok. Dobrze znoszą go niskie warzywa cebulowe, takie jak czosnek i cebula z dymki, sadzone kilkadziesiąt centymetrów od liści.

Kiedy zbierać rabarbar i jakie odmiany wybrać?

Ogonki są gotowe, gdy mają 25–40 cm długości, a blaszka liściowa jest w pełni rozwinięta. Nie odcinaj ich nożem, tylko chwyć u nasady i wykręć z karpy. Zbieraj najwyżej jedną trzecią liści naraz i zawsze zostaw co najmniej 4–5. Termin, technikę i oznaki gotowości opisuje strona kiedy zbierać rabarbar.

Zbiór kończ około 24 czerwca, na świętego Jana. Później ogonki twardnieją i stają się kwaśniejsze, a każdy zerwany liść osłabia karpę przed zimą. Od blaszek odcinaj ogonki jeszcze na działce: liście zostaw na kompoście, a ogonki obierz z włókien, jeśli są grube, i przerób na kompot, ciasto albo dżem.

W Polsce najczęściej uprawia się odmianę ‘Victoria’, plenną i niezawodną, o ogonkach zielonych z czerwonym nalotem. Kto woli kolor, wybiera ‘Holsteiner Blut’ z ogonkami czerwonymi także w środku. Obie dobrze zimują w całym kraju.