Burak ćwikłowy

Burak ćwikłowy to jedno z najłatwiejszych warzyw korzeniowych na działce ROD. Daje słodkie, czerwone bulwy do ćwikły, pieczenia i kiszenia. Siej go wprost do gruntu od kwietnia do czerwca, a zbieraj od lipca do października, po 60–90 dniach wegetacji. Buraki na zimę wykop od końca września do początku października, gdy korzeń ma 6–8 cm. Młode rośliny znoszą chłód, ale do siewu potrzebuje ciepłej gleby, min. 8°C. Na małej działce wystarczy kilka rzędów, a burak dobrze przechowuje się przez zimę w piwnicy.

Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla buraka?

Wybierz grządkę w pełnym słońcu, bo w cieniu korzenie rosną wolno i pozostają małe. Gleba ma być próchnicza, lekka i przepuszczalna, o pH 6,0–7,0. Na kwaśnej ziemi buraki rosną słabo i mają blade liście. Przed siewem wmieszaj 3–4 kg dojrzałego kompostu na m² i dokładnie wyrównaj powierzchnię.

Burak nie toleruje świeżego obornika, bo na zbyt bogatej glebie rośnie bujna nać kosztem korzenia. Nawoź obornikiem przedplon, a burak siej dopiero w drugim roku. Dobrym przedplonem są warzywa kapustne i cebulowe, a po buraku i innych chenopodiowych zrób 3–4 lata przerwy. Jak ułożyć rotację, opisujemy w poradniku o płodozmianie na działce.

Kiedy i jak siać burak ćwikłowy?

Siej wprost do gruntu od kwietnia do czerwca, gdy gleba osiągnie około 8°C. Kwietniowy siew da korzenie na wczesny zbiór, a czerwcowy twarde bulwy do zimowego przechowywania. Nasiona wysiewaj na głębokość 2–3 cm, w rzędy co 30–35 cm.

Nasiona buraka mają twardą okrywę, więc przed siewem namocz je na 2–4 godziny w letniej wodzie albo kup nasiona na taśmie nasiennej. Wschody pojawiają się po 10–14 dniach. Gdy siewki mają 2–3 liście właściwe, przerwij je na 8–10 cm w rzędzie, bo bez przerywania zbierzesz cienkie, rozwidlone korzenie. Burak źle znosi przesadzanie, więc siejemy go wyłącznie wprost do gruntu. Terminy siewu znajdziesz na stronie kiedy siać buraki.

Tabela uprawy

Najważniejsze dane w jednym miejscu:

Parametr	Wartość
Siew	kwiecień–czerwiec, wprost do gruntu
Głębokość siewu	2–3 cm
Rozstawa	rzędy co 30–35 cm, w rzędzie 8–10 cm po przerwaniu
Zbiór	lipiec–październik, po 60–90 dniach
Gleba	próchnicza, pH 6,0–7,0, bez świeżego obornika
Nasłonecznienie	pełne słońce
Podlewanie	średnie, w suszę 10–15 l/m² raz w tygodniu
Mrozoodporność	tak, młode rośliny znoszą chłód

Jak pielęgnować burak w sezonie?

Podlewaj rzadziej, a obficie: w suszę 10–15 l/m² raz w tygodniu. Nieregularne podlewanie to główna przyczyna pękania korzeni i zgrubiałych pierścieni w bulwie. Po długiej suszy nie zalewaj grządki jednym potężnym podlaniem, tylko rozłóż wodę na 2–3 dni.

Nawożenie jest skromne. Wystarczą 3–4 kg kompostu na m² wmieszane przed siewem, a w połowie sezonu możesz raz podlać gnojówką z pokrzywy rozcieńczoną 1:10. Nie przesadzaj z azotem, bo wybuja nać kosztem korzenia. Odchwaszczaj płytko i regularnie, zwłaszcza do czasu, aż nać zakryje międzyrzędzia, bo chwasty najbardziej szkodzą w pierwszych 6 tygodniach, gdy siewki rosną powoli. Po przerywaniu lekko obsyp rzędy ziemią, bo odsłonięte korzenie zielenieją i gorzknieją.

Co zagraża burakowi i z czym go siać?

Najczęstszy problem to pękanie korzeni, wynik nieregularnego podlewania lub zbyt późnego zbioru. Liście buraka może porażać chwościk buraka, który zostawia drobne, brunatne plamki z czerwonawą obwódką. Porażoną nać usuwaj i nie podlewaj po liściach. Na młodych wschodach uważaj na ślimaki. Bariery z piasku wokół rzędów ograniczają straty.

Burak dobrze rośnie obok cebuli dymki, sałaty ogrodowej i marchwi Nantes, bo cebula odstrasza niektóre szkodniki, a sałata i marchew zajmują inne strefy korzeniowe na tej samej grządce. Czerwcowy siew w drugiej fali opisujemy w poradniku o drugiej fali siewów warzyw. Na jednej grządce możesz też posiać rzęd sałaty między rzędami buraków, bo oba warzywa lubią podobne warunki.

Kiedy zbierać i jak przechowywać buraki?

Termin i technikę zbioru zbiera strona kiedy zbierać buraki. Wykopki buraków na zimę planuj na przełom września i października, gdy korzeń ma 6–8 cm, bo zbyt duże bulwy drewnieją. Wykop widłami, chwytając za nać. Nie ciągnij za liście, bo korzeń się urwie. Pracuj w suchy dzień, po kilku dniach bez deszczu.

Nać skróć do 1–2 cm nad koroną, korzeni nie myj. Zdrowe sztuki trzymaj w skrzynce z wilgotnym piaskiem, w piwnicy przy 0–4°C, a uszkodzone zjedz w pierwszej kolejności. Szersze metody dla całej grządki zbiera poradnik zbiory i przechowywanie warzyw. Z odmian na polskich działkach niezawodna jest ‘Detroit 2’. Na wczesny zbiór dosiej ‘Boltardy’, a na kiszenie ciężką ‘Egyptian Flat’.