Kapusta głowiasta biała
Brassica oleracea var. capitata f. alba
Kapusta głowiasta biała z rozsady — wczesna na lato, późna do kiszenia. Terminy siewu i sadzenia, rozstawa, gleba i ochrona przed kiłą na działce.
Dane uprawowe
| Siew | II–IV |
|---|---|
| Sadzenie | IV–VI |
| Zbiór | VI–VII, IX–X |
| Rozstaw | Odmiany wczesne 40 × 40 cm (do 50 × 40 cm), późne 60 × 60 cm (50–70 cm) |
| Gleba | Żyzna, próchnicza, utrzymująca wilgoć, w pierwszym roku po oborniku lub kompoście; pH 6,5–7,5 |
| Podlewanie | wysokie |
| Stanowisko | pełne słońce |
| Trudność | średnio-zaawansowany |
| Mrozoodporność | Tak |
Kalendarz uprawy
Kapusta głowiasta biała to warzywo dla działkowca, który ma już za sobą sezon czy dwa: wymaga żyznej ziemi, dużo wody i ochrony przed szkodnikami, ale w zamian daje ciężkie główki na surówki, bigos i kiszenie. Prowadzi się ją z rozsady. Odmiany wczesne siejesz w lutym–marcu, sadzisz w kwietniu i zbierasz w czerwcu–lipcu. Późne, na kiszenie i przechowanie, siejesz w kwietniu, sadzisz na przełomie maja i czerwca, a ścinasz we wrześniu–październiku.
Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla kapusty?
Kapusta potrzebuje pełnego słońca i ziemi, która nie przesycha po trzech dniach bez deszczu. Najlepiej rośnie na glebie żyznej, próchniczej i zasobnej, o pH 6,5–7,5. To roślina żarłoczna, więc sadź ją w pierwszym roku po oborniku albo daj jesienią 4–5 kg kompostu na m².
Odczyn sprawdź przed sezonem. Na kwaśnej ziemi dobrze rozwija się kiła kapusty, dlatego taką grządkę zwapnuj jesienią — terminy i sposób opisujemy w zadaniu wapnowanie gleby. Nie łącz wapnowania z obornikiem w tym samym czasie. Pilnuj też płodozmianu: kapusta wraca na to samo miejsce po 4–5 latach, a do tej puli liczą się wszystkie kapustne, także brokuł, kalafior i rzodkiewka. Rozpisany przykład znajdziesz w poradniku płodozmian na działce.
Kiedy i jak siać oraz sadzić kapustę?
Nasiona wysiewaj na głębokość 1 cm. Kiełkują przy 18–20°C, ale po wschodach przestaw skrzynkę w chłodniejsze miejsce, 12–15°C — w cieple rozsada się wyciąga i robi wiotka. Pikuj siewki, gdy pokaże się pierwszy liść właściwy. Szczegółowe terminy masz na stronach kiedy siać kapustę i kiedy sadzić kapustę.
Do gruntu sadź rozsadę z 4–6 liśćmi właściwymi, po 7–10 dniach hartowania. Sadź nieco głębiej niż rosła w doniczce, do pierwszych liści, i od razu mocno podlej. Wczesną kapustę sadzisz w rozstawie 40 × 40 cm, a przy większych odmianach 50 × 40 cm. Późna potrzebuje 60 × 60 cm, w zależności od odmiany 50–70 cm. Zahartowana rozsada zniesie lekki przymrozek, więc wczesne odmiany trafiają na grządkę już w kwietniu.
Tabela uprawy
Najważniejsze parametry uprawy kapusty w jednym miejscu:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Siew na rozsadę | luty–marzec (wczesna), kwiecień (późna) |
| Sadzenie | kwiecień–początek maja (wczesna), koniec maja–czerwiec (późna) |
| Rozstawa | wczesna 40 × 40 cm, późna 60 × 60 cm |
| Zbiór | czerwiec–lipiec (wczesna), wrzesień–październik (późna) |
| Gleba | żyzna, próchnicza, wilgotna; pH 6,5–7,5 |
| Nasłonecznienie | pełne słońce |
| Podlewanie | wysokie, równomierne |
| Mrozoodporność | zahartowana rozsada znosi lekkie przymrozki |
Jak pielęgnować kapustę w sezonie?
Kluczem jest woda podawana równo. Podlewaj rzadziej, a obficie, tak żeby namoczyć ziemię głęboko, i nie dopuszczaj do przesuszenia grządki. Największy kłopot to susza, po której przychodzi ulewa: główka gwałtownie przyrasta i pęka. Ściółka z kompostu albo skoszonej trawy wyraźnie wyrównuje wilgotność.
Przez pierwsze tygodnie po posadzeniu odchwaszczaj i spulchniaj międzyrzędzia. Rośliny lekko obsyp ziemią, gdy się ukorzenią, bo stoją wtedy pewniej. W czasie wzrostu liści możesz dokarmiać kapustę gnojówką z pokrzywy rozcieńczoną 1:10 — przepis znajdziesz w poradniku jak zrobić gnojówkę z pokrzywy. Gdy główki zaczynają się zwijać, zakończ dokarmianie azotem. Przy późnych odmianach, które stoją na grządce od czerwca do października, sprawdzaj wilgotność ziemi szczególnie w sierpniowe upały, bo wtedy główki rosną najszybciej.
Jakie szkodniki, choroby i sąsiedztwo dla kapusty?
Bielinek kapustnik składa jaja na spodzie liści, a gąsienice potrafią w tydzień zostawić same nerwy. Najpewniejsza jest siatka przeciw owadom lub agrowłóknina; bez nich przeglądaj liście i zbieraj gąsienice ręcznie. Śmietka kapuściana atakuje młode rośliny od korzeni — kołnierze z tektury lub siatkę zakładaj od razu po posadzeniu. Pchełki ziemne dziurawią liście siewek w suchą, ciepłą wiosnę, więc utrzymuj ziemię wilgotną. Mszyca kapuściana tworzy szare kolonie w środku rośliny; domowe sposoby opisujemy w poradniku jak pozbyć się mszyc.
Najgroźniejsza jest kiła kapusty: narośla na korzeniach, więdnięcie w ciepłe dni, brak główki. Chronią przed nią przerwa 4–5 lat, wapnowanie kwaśnej gleby i niewrzucanie porażonych korzeni na kompost. Dobrymi sąsiadami są seler, koper i aromatyczne zioła — więcej w poradniku rośliny towarzyszące.
Kiedy zbierać kapustę?
Główka jest gotowa, gdy przy ściśnięciu dłonią jest twarda i ciężka. Wczesne odmiany ścinaj od razu, bo przetrzymane szybko pękają. Późne mogą stać do października, ale zetnij je przed mrozami poniżej około −5°C. Tnij nożem, zostawiając 2–3 liście okrywające. Więcej o terminie i przechowywaniu przeczytasz na stronie kiedy zbierać kapustę.
Rośliny towarzyszące
Choroby i szkodniki
- kiła kapusty
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego główki kapusty pękają?
Najczęściej przez nierówne podlewanie — po suszy i ulewnym deszczu główka gwałtownie przyrasta i pęka. Podlewaj regularnie, ściółkuj, a odmiany wczesne zbieraj zaraz po zwarciu główki.
Jak chronić kapustę przed gąsienicami bielinka?
Najpewniej siatką przeciw owadom lub agrowłókniną rozłożoną od posadzenia. Bez osłony przeglądaj spody liści co kilka dni i zbieraj jaja oraz gąsienice ręcznie.
Po ilu latach można posadzić kapustę w tym samym miejscu?
Po 4–5 latach, i to licząc wszystkie kapustne — także brokuł, kalafior i rzodkiewkę. Krótsza przerwa sprzyja kile kapusty, która zostaje w glebie na lata.
Zobacz także
Przeglądaj wszystkie rośliny →
Borówka amerykańska
Borówka amerykańska to krzew owocowy o dużych, słodkich jagodach — wymaga bardzo kwaśnej gleby o pH 3,8–4,8, podlewania miękką deszczówką i ściółkowania.
Burak ćwikłowy
Burak ćwikłowy to łatwe warzywo korzeniowe na działkę ROD — siej od kwietnia do czerwca, a zbiór trwa od lipca do października na lekkiej, próchniczej glebie.
Cebula dymka
Cebula z dymki to szybki start sezonu — sadź w marcu i kwietniu, zbieraj w lipcu i sierpniu. Łatwa w uprawie, znosi chłód wiosny i dobrze się przechowuje.