Bób

Bób to warzywo strączkowe dla początkujących, które najlepiej rośnie w chłodzie wczesnej wiosny. Siejesz go wprost do gruntu od połowy marca do kwietnia, gdy tylko da się wejść z grabiami na grządkę, a zielone nasiona zbierasz w czerwcu i lipcu, po 12–14 tygodniach. Siewki znoszą przymrozki do około −5°C. Im wcześniejszy siew, tym mniej kłopotów z upałem i czarną mszycą.

Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla bobu?

Bób potrzebuje pełnego słońca i gleby żyznej, próchniczej, dobrze trzymającej wodę. W przeciwieństwie do marchwi czy pietruszki dobrze radzi sobie na ziemi średniej i cięższej, gliniastej — byle nie podmokłej. Odczyn może wahać się w szerokim zakresie, pH 6,0–7,5; na kwaśnej działce zaplanuj wapnowanie gleby jesień wcześniej.

Świeży obornik jest zbędny. Bób jako roślina motylkowa wiąże azot z powietrza dzięki bakteriom brodawkowym na korzeniach, więc wystarczy 2–3 kg kompostu na m² wmieszane jesienią. W płodozmianie trzymaj go z dala od innych strączkowych, np. fasoli szparagowej — na to samo miejsce wracaj po 3–4 latach. Jak rozpisać zmianowanie na małej działce, pokazujemy w poradniku o płodozmianie na działce.

Kiedy i jak siać bób?

Siej wprost do gruntu od połowy marca do kwietnia, jak tylko ziemia obeschnie i przestanie się kleić do szpadla. Nie czekaj na ciepło: bób źle znosi upały, a z późnych siewów zbierzesz mniej strąków i więcej mszyc. Szczegóły terminu opisujemy na stronie kiedy siać bób.

1. Nasiona możesz namoczyć na 12–24 godziny — wschody przyspieszą o kilka dni.
2. Wysiewaj na głębokość 5–8 cm; na lżejszej ziemi głębiej, na cięższej płycej.
3. Zachowaj rzędy co 40–50 cm i odstęp 10–15 cm w rzędzie. Na małej grządce dobrze sprawdzają się rzędy podwójne, które rośliny wzajemnie podpierają.
4. Po siewie zagrab i lekko uklep ziemię.

Rozsady nie robimy — duże nasiona szybko kiełkują w gruncie, a siew wprost daje rośliny z mocniejszym korzeniem.

Tabela uprawy

Najważniejsze dane o uprawie bobu w jednym miejscu:

Parametr	Wartość
Siew	marzec–kwiecień, wprost do gruntu
Głębokość siewu	5–8 cm
Rozstawa	rzędy co 40–50 cm, w rzędzie 10–15 cm
Zbiór	czerwiec–lipiec, po 12–14 tygodniach
Gleba	żyzna, próchnicza, wilgotna; pH 6,0–7,5
Nasłonecznienie	pełne słońce
Podlewanie	średnie, obficie w czasie kwitnienia
Mrozoodporność	tak, siewki znoszą do około −5°C

Jak pielęgnować bób w sezonie?

Do kwitnienia bób zwykle wystarcza wiosenna wilgoć z gleby. Krytyczny moment to kwitnienie i zawiązywanie strąków — wtedy w suszę podlewaj obficie, raz–dwa razy w tygodniu, prosto pod rośliny, nie po liściach. Brak wody w tej fazie kończy się opadaniem kwiatów i pustymi strąkami.

Nawozić w sezonie praktycznie nie trzeba. Odchwaszczaj płytko między rzędami, a gdy rośliny mają 20–25 cm, lekko je obsyp ziemią — stabilniej stoją na wietrze. Ziemię między rzędami możesz wyściółkować skoszoną trawą, co trzyma wilgoć.

Gdy dolne strąki są już zawiązane, uszczknij wierzchołki pędów na 5–10 cm. Roślina przestaje rosnąć w górę i kieruje siły w wypełnianie strąków, a przy okazji pozbywasz się miejsca, które czarna mszyca lubi najbardziej. Termin i oznaki dojrzałości nasion opisujemy na stronie kiedy zbierać bób.

Jakie choroby i szkodniki zagrażają bobowi?

Szkodnik numer jeden to mszyca trzmielinowo-burakowa, czyli czarna mszyca. Kolonie oblepiają wierzchołki pędów, zwłaszcza w ciepłe dni pod koniec maja. Pierwsza obrona to wczesny siew i uszczykiwanie wierzchołków; porażone końcówki od razu wynieś z grządki. Domowe sposoby na resztę kolonii zebraliśmy w poradniku jak pozbyć się mszyc.

W mokre lata pojawia się czekoladowa plamistość — brązowe plamki na liściach i łodygach. Zapobiegaj jej rozstawą, która pozwala roślinom przeschnąć po deszczu, i podlewaniem pod korzeń zamiast z węża po liściach.

Bób dobrze rośnie obok ziemniaka i szybkiej sałaty w międzyrzędziach. Więcej przykładów sąsiedztwa znajdziesz w poradniku o roślinach towarzyszących.

Kiedy zbierać bób i co zrobić po zbiorze?

Zielone nasiona zbieraj w czerwcu i lipcu, gdy strąki są pełne i jeszcze zielone. Wyłuskaj jeden strąk i spójrz na znaczek, czyli miejsce przyczepu ziarna: zielony lub jasny oznacza bób delikatny, czarny — przejrzały i mączysty. Strąki dojrzewają od dołu rośliny, więc obchodź grządkę co kilka dni i zbieraj w kilku rzutach.

Po ostatnim zbiorze nie wyrywaj roślin z korzeniami. Zetnij łodygi przy samej ziemi, a korzenie z brodawkami zostaw w glebie — oddadzą azot następnemu warzywu. Na takie miejsce posadź później kapustne lub inne warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych. Nadwyżkę ziaren blanszuj 2–3 minuty, schłodź w zimnej wodzie i zamroź.