Groch siewny
Pisum sativum
Groch siewny to wczesne warzywo strąkowe na działkę ROD — siej wprost do gruntu od końca marca do połowy maja, a słodki groszek zbieraj w czerwcu i lipcu.
Dane uprawowe
| Siew | III–V |
|---|---|
| Zbiór | VI–VII |
| Rozstaw | Rzędy co 30–50 cm (lub rzędy podwójne), w rzędzie co 4–6 cm; wysokie typy przy podporze 1,2–1,8 m |
| Gleba | Umiarkowanie żyzna, przepuszczalna, bez świeżego obornika; pH 6,0–7,5 |
| Podlewanie | średnie |
| Stanowisko | pełne słońce |
| Trudność | początkujący |
| Mrozoodporność | Tak |
Kalendarz uprawy
Groch siewny to jedno z pierwszych warzyw, które trafia na wiosenną grządkę, i dobry start dla początkującego działkowca. Siejesz go wprost do gruntu od końca marca do połowy maja, bo siewki znoszą lekkie przymrozki. Zielony groszek zbierasz w czerwcu i lipcu, po 60–80 dniach od siewu. Potrzebuje słońca, umiarkowanie żyznej gleby i podpory dla wysokich typów, a po zbiorze zostawia grządkę wzbogaconą w azot.
Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla grochu?
Wybierz miejsce w pełnym słońcu. Gleba ma być umiarkowanie żyzna i przepuszczalna, o pH 6,0–7,5 — na kwaśnej ziemi groch rośnie słabo, więc przy pH poniżej 6 zaplanuj jesienne wapnowanie gleby. Na ciężkiej, podmokłej grządce nasiona gniją, zanim wzejdą.
Nie dawaj świeżego obornika. Groch jest rośliną strąkową i sam wiąże azot z powietrza dzięki bakteriom brodawkowym; nadmiar azotu daje bujne łęty i mało strąków. Wystarczy grządka nawożona kompostem rok wcześniej. Najważniejsza zasada to płodozmian: groch i inne strąkowe wracają na to samo miejsce dopiero po 4–5 latach. Jak to rozpisać na małej działce, pokazujemy w poradniku o płodozmianie na działce.
Kiedy i jak siać groch?
Siej od końca marca lub kwietnia do połowy maja, gdy tylko da się wejść na grządkę i gleba nie klei się do butów. Odmiany o gładkich nasionach (gładkonasienne, łuszczowe) wytrzymują zimną glebę i idą najwcześniej. Typy o pomarszczonych nasionach, najsłodsze, siej od połowy kwietnia, kiedy ziemia się ogrzeje — w zimnej i mokrej łatwo gniją.
Nasiona umieszczaj na głębokości 4–6 cm, w rzędach co 30–50 cm, w rzędzie co 4–6 cm. Dobrze sprawdzają się rzędy podwójne z jedną podporą pośrodku. Kolejne siewy co 2–3 tygodnie wydłużają zbiory, ale ostatni zrób do połowy maja — późny groch cierpi od upału i mączniaka. Szczegóły terminów znajdziesz na stronie kiedy siać groch.
Tabela uprawy
Najważniejsze dane w jednym miejscu:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Siew | marzec–maj, wprost do gruntu |
| Głębokość siewu | 4–6 cm |
| Rozstawa | rzędy co 30–50 cm, w rzędzie 4–6 cm |
| Podpory | wysokie typy 1,2–1,8 m, niskie 50–70 cm bez lub z niską podporą |
| Zbiór | czerwiec–lipiec, po 60–80 dniach |
| Gleba | umiarkowanie żyzna, przepuszczalna; pH 6,0–7,5 |
| Nasłonecznienie | pełne słońce |
| Podlewanie | średnie, obfitsze w czasie kwitnienia i wypełniania strąków |
| Mrozoodporność | tak, siewki znoszą lekkie przymrozki |
Jak pielęgnować groch w sezonie?
Podporę wstaw od razu przy siewie albo najpóźniej, gdy siewki mają 10 cm. Wysokie typy dorastają do 1,2–1,8 m i potrzebują siatki lub chrustu wbitego w rząd. Niskie, 50–70 cm, poradzą sobie bez podpory albo z krótkim chrustem, choć po ulewie i tak lubią się pokłaść.
Do kwitnienia groch podlewaj umiarkowanie, tylko w dłuższą suszę. Od kwitnienia do wypełnienia strąków woda jest najważniejsza — przy suchej glebie podlewaj obficie raz–dwa razy w tygodniu, przy ziemi, nie po liściach. Ściółka z przekwitniętej trawy utrzyma wilgoć; sposoby opisujemy w poradniku o ściółkowaniu grządek. Nawozów azotowych nie stosuj. Odchwaszczaj płytko w pierwszych tygodniach, póki rośliny są małe.
Jakie choroby i szkodniki zagrażają grochowi?
Larwy pachówki strąkóweczki wyjadają nasiona w strąkach — wczesny siew pozwala zebrać plon przed głównym nalotem motyla. Strąkowiec grochowy to chrząszcz, którego larwy rozwijają się w nasionach; nasion z dziurkami nie wysiewaj. Kolonie mszycy grochowej na wierzchołkach pędów zmywaj strumieniem wody, a przy większym nalocie sięgnij po sposoby z poradnika jak pozbyć się mszyc.
Pod koniec lata liście pokrywa biały nalot mączniaka prawdziwego — to główny powód, dla którego późne siewy zawodzą. Fuzaryjne więdnięcie, czyli żółknięcie i zamieranie roślin od dołu, ograniczysz tylko płodozmianem. Dobrymi sąsiadami są marchew Nantes, rzodkiewka i sałata; więcej par znajdziesz w poradniku o roślinach towarzyszących.
Kiedy zbierać groch i co zrobić po zbiorze?
Zielony groszek zbieraj mniej więcej 3 tygodnie po kwitnieniu, gdy strąki są pełne, jasnozielone, a nasiona słodkie. Groch cukrowy o jadalnych strąkach zrywaj, gdy strąki są jeszcze płaskie, a nasiona drobne. Przechodź przez rząd co 2–3 dni — przejrzały groszek robi się mączny. Słodycz spada w ciągu kilku godzin, więc jedz od razu albo blanszuj 1–2 minuty i zamroź. Więcej o oznakach dojrzałości na stronie kiedy zbierać groszek.
Po zbiorze zetnij rośliny przy ziemi, a korzenie zostaw w glebie. Grządka po grochu to dobre miejsce dla kapustnych i innych żarłocznych warzyw, a na wolne miejsce w lipcu pasują pomysły z poradnika o drugiej fali siewów.
Rośliny towarzyszące
Choroby i szkodniki
- mączniak prawdziwy
- fuzaryjne więdnięcie
Najczęściej zadawane pytania
Czy groch trzeba moczyć przed siewem?
Nie jest to konieczne. Namoczenie nasion na 12–24 godziny przyspiesza wschody o kilka dni, ale w zimnej i mokrej glebie napęczniałe nasiona łatwiej gniją. Przy wczesnym siewie siej nasiona suche.
Dlaczego groszek jest mączny, a nie słodki?
Zebrałeś go za późno albo za długo leżał po zbiorze. Przejrzałe nasiona zamieniają cukier w skrobię, a słodycz spada już w ciągu kilku godzin od zerwania. Zrywaj co 2–3 dni i od razu jedz albo mroź.
Czy groch można siać co roku w tym samym miejscu?
Nie. Między uprawą grochu i innych roślin strąkowych na tej samej grządce zachowaj 4–5 lat przerwy, inaczej w glebie gromadzą się grzyby wywołujące fuzaryjne więdnięcie.
Czy wyrywać groch po zbiorze?
Lepiej nie. Zetnij rośliny przy ziemi, a korzenie z brodawkami zostaw w glebie — rozkładając się, oddają azot następnej uprawie.
Zobacz także
Przeglądaj wszystkie rośliny →
Borówka amerykańska
Borówka amerykańska to krzew owocowy o dużych, słodkich jagodach — wymaga bardzo kwaśnej gleby o pH 3,8–4,8, podlewania miękką deszczówką i ściółkowania.
Burak ćwikłowy
Burak ćwikłowy to łatwe warzywo korzeniowe na działkę ROD — siej od kwietnia do czerwca, a zbiór trwa od lipca do października na lekkiej, próchniczej glebie.
Cebula dymka
Cebula z dymki to szybki start sezonu — sadź w marcu i kwietniu, zbieraj w lipcu i sierpniu. Łatwa w uprawie, znosi chłód wiosny i dobrze się przechowuje.