Seler korzeniowy

Seler korzeniowy to warzywo dla działkowca, który ma już sezon czy dwa za sobą: rośnie długo, około 150–180 dni od siewu, i nie wybacza suszy ani chłodu w młodości. Prowadzi się go wyłącznie z rozsady. Nasiona wysiewasz w domu w lutym i marcu, rozsadę sadzisz na grządkę w drugiej połowie maja, po przymrozkach, a zgrubienia wykopujesz we wrześniu i październiku. W zamian dostajesz warzywo do zup, surówek i przechowania na całą zimę.

Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla selera?

Seler potrzebuje pełnego słońca albo lekkiego półcienia przez część dnia, ale przede wszystkim ziemi żyznej, próchniczej i stale wilgotnej. Odczyn ma być obojętny, pH 6,5–7,5. Na piaszczystej, przesychającej grządce zgrubienia zostaną małe i łykowate, dlatego tam dodaj dużo kompostu i ściółkuj przez cały sezon.

To roślina żarłoczna. Sadź ją w pierwszym roku po oborniku albo daj jesienią 4–5 kg kompostu na m². Seler jest wrażliwy na niedobór boru — objawia się pustymi, brunatniejącymi w środku zgrubieniami. Jak rozpoznać takie problemy po liściach, opisujemy w poradniku jak rozpoznać niedobory pokarmowe. Na to samo miejsce, i po innych selerowatych jak marchew czy pietruszka, wracaj po 3–4 latach. Przykład zmianowania znajdziesz w poradniku płodozmian na działce.

Kiedy i jak siać oraz sadzić seler?

Siej od połowy lutego do połowy marca, w domu lub w ogrzewanym inspekcie. Nasiona są drobne i kiełkują w świetle, więc tylko je przyprósz cienką warstwą ziemi albo przyciśnij do podłoża. W 20–25°C wschodzą po 2–3 tygodniach, a podłoże przez cały ten czas musi być wilgotne. Po wschodach trzymaj siewki w 16–18°C. Nie przestawiaj ich do zimnego pomieszczenia: kilka tygodni poniżej 10–12°C i seler w lecie wybije w kwiat. Pikuj, gdy pojawi się pierwszy liść właściwy. Szczegóły masz na stronie kiedy siać seler.

Rozsadę z 4–6 liśćmi sadź od 15 do końca maja, po tygodniu hartowania. Rozstawa to 40–50 cm między rzędami i 40 cm w rzędzie. Sadź płytko, na tej samej głębokości, na jakiej roślina rosła w doniczce — zbyt głęboko posadzony seler daje rozgałęzione, brzydkie zgrubienia. Więcej o tym terminie piszemy na stronie kiedy sadzić seler.

Tabela uprawy

Najważniejsze dane o uprawie selera korzeniowego w jednym miejscu:

Parametr	Wartość
Siew na rozsadę	od połowy lutego do połowy marca, 20–25°C
Sadzenie	od 15 do końca maja, po przymrozkach
Rozstawa	rzędy co 40–50 cm, w rzędzie 40 cm
Zbiór	wrzesień–październik
Gleba	żyzna, próchnicza, wilgotna; pH 6,5–7,5
Nasłonecznienie	pełne słońce
Podlewanie	wysokie, równomierne przez cały sezon
Mrozoodporność	rozsada wrażliwa na chłód; dojrzałe zgrubienia znoszą około −2°C

Jak pielęgnować seler w sezonie?

Woda to podstawa. W suszę podlewaj 2 razy w tygodniu, po 15–20 litrów na m², tak żeby ziemia była wilgotna na głębokość szpadla. Ściółka z kompostu lub skoszonej trawy, rozłożona po ukorzenieniu się rozsady, wyraźnie ogranicza przesychanie. Przez pierwsze tygodnie płytko odchwaszczaj — korzenie selera leżą płytko i łatwo je uszkodzić motyką.

Od czerwca do połowy sierpnia możesz co 2–3 tygodnie podlać rośliny gnojówką z pokrzywy rozcieńczoną 1:10, przepis znajdziesz w poradniku jak zrobić gnojówkę z pokrzywy. Później już nie zasilaj azotem, bo zgrubienia gorzej się przechowują.

W sierpniu odgarnij ziemię z górnej części zgrubienia, oberwij boczne korzonki wyrastające z bulwy i usuń najstarsze, pokładające się liście zewnętrzne. Zostaw środkową rozetę, bo to ona karmi roślinę do jesieni.

Jakie choroby, szkodniki i rośliny towarzyszące?

Główną chorobą jest septorioza selera: drobne brunatne plamki z czarnymi kropkami na liściach, które w mokre lato zasychają od dołu. Usuwaj porażone liście, podlewaj pod korzeń, a nie po liściach, i trzymaj rozstawę, która pozwala roślinom przeschnąć. Więcej o rozpoznawaniu takich chorób w poradniku jak rozpoznać choroby grzybowe.

Młodą rozsadę po posadzeniu chętnie zjadają ślimaki, a w lecie na liściach pojawiają się mszyce. Przeciw pierwszym pomagają bariery i wieczorne zbieranie, przeciw drugim domowe opryski z poradnika jak pozbyć się mszyc.

Klasyczny sąsiad selera to kapusta — rzędy na przemian są typowym układem w warzywniku. Dobrze rośnie też obok pora, który ma podobne wymagania co do wody i długości sezonu.

Kiedy zbierać seler?

Zgrubienia wykopuj od końca września do połowy października, gdy osiągną 10–15 cm średnicy. Im dłużej stoją na grządce jesienią, tym bardziej przyrastają, ale przed mrozem poniżej około −2°C seler musi być już wykopany. Liście obetnij nad główką, zostawiając 2–3 cm ogonków, a korzonki skróć. Do przechowania nadają się tylko zdrowe sztuki, ułożone w skrzynce z wilgotnym piaskiem, w 0–2°C. Szczegóły na stronie kiedy zbierać seler.