Ostatnie przymrozki w Polsce: daty dla 18 miast

Źródło danych: IMGW-PIB (dobowe dane synoptyczne 1995–2024, przetworzone przez DziałkaROD.pl).

Jak czytać tabelę

Mediana

Środkowa data z 30 lat: w mniej więcej połowie lat ostatni wiosenny przymrozek był wcześniej, w połowie później. To typowy rok, a nie termin sadzenia.

1 rok na 10

Wiosną to 90. percentyl dat ostatniego przymrozku. W latach 1995–2024 przymrozek później niż tego dnia wystąpił w około 3 z 30 lat i nigdy w więcej niż 3. Tam, gdzie kilka lat wypadło na tę samą datę, takich lat było mniej. Jesienią odwrotnie: 10. percentyl dat pierwszego przymrozku, czyli wcześniejszy przymrozek w około 3 z 30 lat. To opis minionych 30 lat, a nie prawdopodobieństwo na przyszłość.

Najpóźniejszy i najwcześniejszy

Skrajna data z 30 sezonów. To jeden rok, więc nie warto planować według niej, ale pokazuje, co już się zdarzyło. Wartości w nawiasie z gwiazdką to najpewniej błędy pomiaru, a nie prawdziwe przymrozki.

Powietrze i grunt

Temperaturę powietrza mierzy się na wysokości 2 m. Termometr przy gruncie umieszcza się 5 cm nad ziemią, bliżej siewek i młodej rozsady. Przymrozki przy gruncie kończą się wiosną później i zaczynają jesienią wcześniej, więc przy niskich roślinach patrz także na drugą tabelę.

Dokładność

Daty są przybliżone: z dokładnością do około tygodnia, a dla dat „1 rok na 10” nawet do dwóch tygodni. Wynik zależy od tego, które lata trafiły do próby, a pojedyncza stacja nie opisuje całego miasta. Różnice kilku dni między miastami nie mają więc znaczenia.

Kiedy sadzić i siać rośliny wrażliwe na mróz

Na stronach z terminami podajemy zalecany termin sadzenia (lub siewu do gruntu) roślin wrażliwych na mróz: dzień po dacie „1 rok na 10” w powietrzu, ale nie wcześniej niż 15 maja. 15 maja (zimna Zośka) to tradycyjna granica, a nie wynik z danych. Zalecany termin przypada między 15 maja (11 z 18 miast) a 24 maja (Kielce).

Nie jest to termin bez przymrozków. Tabela niżej podaje, w ilu z 30 lat przymrozek przy gruncie wystąpił w zalecanym terminie lub później, oraz datę „1 rok na 10” przy gruncie: po niej taki przymrozek zdarzył się w najwyżej 3 z 30 lat. Do tego czasu okrywaj rozsadę agrowłókniną w zimne, pogodne noce. Agrowłóknina chroni tylko przed słabym przymrozkiem. Kreska oznacza, że data przy gruncie wypada przed zalecanym terminem.

Tabelę dla swojego miasta znajdziesz też na stronach:

• Kiedy sadzić dalie? Bulwy do gruntu po 15 maja
• Kiedy sadzić dynię? Rozsadę po 15 maja, najlepiej pod koniec
• Kiedy sadzić ogórki gruntowe? Wysadzanie rozsady po 15 maja
• Kiedy sadzić paprykę? Terminy wysadzania rozsady
• Kiedy sadzić pomidory do gruntu? Po 15 maja
• Kiedy sadzić seler? Rozsadę od 15 do końca maja
• Kiedy sadzić zioła w donicach? Terminy sadzenia sadzonek
• Kiedy siać cukinię? Terminy siewu i sadzenia na grządce
• Kiedy siać dynię? Na rozsadę w kwietniu, do gruntu w maju
• Kiedy siać fasolę szparagową? Terminy siewu na działce ROD
• Kiedy siać kukurydzę cukrową? Do gruntu po 15 maja
• Kiedy siać ogórki? Siew do gruntu po 15 maja i na rozsadę
• Kiedy siać zioła na balkon? Terminy siewu do donic

Metodologia

• Źródło: publiczne dane IMGW-PIB (danepubliczne.imgw.pl), katalog dane_meteorologiczne/dobowe/synop, czyli dobowe dane ze stacji synoptycznych. Pliki pobraliśmy 21 października 2026 i nie zmienialiśmy ich.
• Okres: 30 sezonów, lata 1995–2024.
• Pomiary: temperatura minimalna powietrza na wysokości 2 m (TMIN) i temperatura minimalna przy gruncie, 5 cm nad ziemią (TMNG).
• Przymrozek: doba, w której temperatura minimalna spadła do 0,0 °C lub niżej.
• Dla każdego roku ostatni wiosenny przymrozek to ostatni taki dzień od 1 stycznia do 30 czerwca, a pierwszy jesienny to pierwszy taki dzień od 1 lipca do 31 grudnia.
• Daty zamieniamy na numer dnia roku, w kalendarzu bez 29 lutego. Z 30 lat liczymy medianę oraz percentyle z interpolacją liniową: 90. wiosną i 10. jesienią. Wynik zaokrąglamy do pełnego dnia, a połówki do parzystego numeru dnia, więc błąd zaokrąglenia to najwyżej pół dnia.
• Braki danych: wartości oznaczone przez IMGW-PIB jako brak pomiaru traktujemy jako brakujące. Półrocze danego roku pomijamy, gdy brakuje w nim więcej niż 10 dni. W praktyce nie pominęliśmy żadnego: każde miasto ma pełne 30 sezonów dla obu pomiarów.
• Bydgoszcz. Dane ze stacji Toruń (353180250), ok. 45 km od Bydgoszczy. Na liście stacji IMGW-PIB jest Bydgoszcz (353170240), ale w dobowych danych synoptycznych za lata 1991–2024 nie ma jej serii. Toruń należy w tym zestawieniu do miejsc z najpóźniejszymi przymrozkami, więc daty dla Bydgoszczy mogą być zbyt ostrożne.
• Gdańsk. Seria łączy dwie nadmorskie stacje: Gdańsk-Port Północny w latach 1995–2012 i Gdańsk-Świbno w latach 2013–2024. W okresie od stycznia 1991 do lutego 1992, jedynym z pomiarami obu stacji w tych danych, temperatura minimalna w Świbnie była średnio o ok. 1,3 °C niższa w powietrzu i o 1,9 °C niższa przy gruncie, więc seria nie jest jednorodna. Mediana ostatniego przymrozku w powietrzu wypada ok. 8 kwietnia w latach pomiarów w Porcie Północnym i ok. 27 kwietnia w latach pomiarów w Świbnie. Na liście stacji IMGW-PIB jest też Gdańsk-Rębiechowo (354180150), ale w dobowych danych synoptycznych za lata 1991–2024 nie ma jego serii.
• Szczecin, przy gruncie. Pomiary przy gruncie z lat 1996–2003 mogą być zaniżone. Różnica między minimum w powietrzu i przy gruncie była wtedy w Szczecinie największa ze wszystkich stacji i po 2003 r. wyraźnie spadła. Podobny spadek, na niektórych stacjach (np. Lublin, Opole) nawet większy, widać też gdzie indziej, więc daty przy gruncie sprzed 2004 r. warto traktować ostrożnie. Pomiarów w powietrzu to nie dotyczy.

Ograniczenia

• Tylko 18 miast wojewódzkich. Nie wyliczamy dat dla innych miejscowości. Bydgoszcz i Toruń mają wspólną stację, więc liczby „z 18 miast” obejmują 17 różnych serii pomiarowych.
• Każde miasto to jeden punkt pomiarowy, zwykle na lotnisku albo na obrzeżach. Działka w dolinie rzeki albo w zagłębieniu terenu, gdzie spływa zimne powietrze, może mieć przymrozki później wiosną i wcześniej jesienią niż stacja.
• Gdańsk to dwie różne stacje nadmorskie połączone w jedną serię, a noce w Świbnie są chłodniejsze niż w Porcie Północnym. Daty dla Gdańska mieszają więc dwa mikroklimaty.
• Dane opisują przeszłość, lata 1995–2024. Nie liczymy trendu i nie przewidujemy kolejnych sezonów. Przed siewem i sadzeniem sprawdzaj bieżącą prognozę i ostrzeżenia IMGW-PIB.
• Pomiary przy gruncie sprzed 2004 r. warto traktować ostrożnie. Na kilku stacjach różnica między minimum w powietrzu i przy gruncie była wtedy wyraźnie większa niż później, co może oznaczać zmianę sposobu pomiaru. Największe różnice notowano w Szczecinie.
• Próg 0,0 °C jest umowny. To, czy roślina zmarznie, zależy też od gatunku, długości przymrozku i okrycia.
• Wartości w nawiasie z gwiazdką (Szczecin, przy gruncie) to najpewniej błędy przyrządu, a nie prawdziwe przymrozki. Zostawiamy je, bo tak zapisano je w danych IMGW-PIB (szczegóły w przypisach pod tabelą).