Czosnek: kiedy sadzić, a kiedy wykopać? Kalendarz ozimego i jarego
Czosnek pospolity (główkowy) ma na działce dwa kalendarze. Czosnek ozimy, czyli zimowy, sadzisz od końca września do października i wykopujesz zwykle w lipcu. Czosnek jary, czyli wiosenny, sadzisz w marcu i kwietniu, a wykopujesz od końca lipca do sierpnia. Poniżej oba terminy miesiąc po miesiącu, różnice między regionami, oznaki dojrzałości i to, po czym sadzić czosnek.
Kalendarz uprawy miesiąc po miesiącu
| Czynność | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sadzenie | nie | nie | tak | tak | nie | nie | nie | nie | tak | tak | nie | nie |
| Zbiór | nie | nie | nie | nie | nie | nie | tak | tak | nie | nie | nie | nie |
| Wyłamywanie pędów | nie | nie | nie | nie | nie | tak | nie | nie | nie | nie | nie | nie |
Kiedy sadzić czosnek zimowy, a kiedy jary?
Sadzenie przypada od marca do kwietnia oraz od września do października, łącznie 4 miesiące w roku. Drugi termin, od września do października, daje sadzonkom czas na ukorzenienie przed zimą. Po posadzeniu podlej obficie, a do przyjęcia się utrzymuj glebę lekko wilgotną.
Czosnek ozimy sadź od końca września do października, gdy gleba ma około 5–10°C, a do twardych mrozów zostało jeszcze 2–4 tygodnie. Na zachodzie i w łagodniejsze lata możesz zaczynać od 20–25 września, a w chłodniejszych kotlinach, na wschodzie i na ciężkich glebach częściej wypada pierwsza–druga dekada października. Czosnek jary sadź w marcu i kwietniu, gdy tylko ziemia obeschnie.
Oba typy sadzisz tak samo: ząbki piętką w dół na 5–7 cm, co 8–10 cm w rzędzie, rzędy co 20–25 cm. Jesienią przykryj zagon cienką ściółką 2–3 cm, wiosną ściółka nie jest potrzebna. Na małej działce wystarczą 2–4 m² zagonu, czyli około 40–50 ząbków na 1 m².
Na stronie o terminie sadzenia odpowiadamy też na pytania:
- Czy październik to nie za późno na sadzenie czosnku?
- Czy czosnek ozimy można posadzić wiosną?
- Jak głęboko sadzić ząbki czosnku?
Kiedy wykopać czosnek zimowy i jary?
Zbiór przypada od lipca do sierpnia, łącznie 2 miesiące w roku.
Czosnek wykopuje się, gdy 3–5 dolnych liści zaschło, a górna część naci jest jeszcze zielonkawa. Nie czekaj, aż cała nać zbrązowieje, bo główki mogą pękać na ząbki. Czosnek ozimy wykopuje się zwykle w pierwszej dekadzie lipca na zachodzie Polski, w połowie lipca w centrum kraju, a na wschodzie, w chłodnych kotlinach i na ciężkich glebach w drugiej połowie lipca. Czosnek jary dojrzewa później: na zachodzie na przełomie lipca i sierpnia, w centrum w pierwszej połowie sierpnia, na wschodzie w drugiej połowie sierpnia.
Na 10–14 dni przed zbiorem przestań podlewać. Wykop kontrolnie 1–2 rośliny z różnych miejsc zagonu. Główki podważ widłami 8–12 cm od rzędu, zamiast wyrywać je za nać, i dosuszaj 10–14 dni pod dachem, w przewiewie i bez ostrego słońca.
Więcej o uprawie w encyklopedii → Kiedy wykopać czosnek? Zbiór czosnku ozimego i wiosennego →Po czym sadzić czosnek?
Dobrym przedplonem dla czosnku są warzywa liściowe i kapustne. Nie sadź czosnku po cebuli, porze ani po czosnku z poprzedniego sezonu: na to samo miejsce wracaj po 3–4 latach. Przed sadzeniem wmieszaj 2–3 l dojrzałego kompostu na 1 m², ale nie dawaj świeżego obornika.
Czosnek dobrze rośnie obok marchwi, buraka ćwikłowego i truskawek. Nie sadź go obok fasoli ani grochu, bo hamuje ich wzrost.
Płodozmian na działce → Rośliny towarzyszące →W skrócie o uprawie
Czosnek pospolity (główkowy) na działce ROD. Ozimy sadź od końca września do października, jary w marcu–kwietniu, a główki zbieraj w lipcu i sierpniu.
- Nazwa łacińska
- Allium sativum
- Stanowisko
- Pełne słońce
- Gleba
- Przepuszczalna, próchnicza, bez zastoju wody i świeżego obornika, pH 6,5–7,2
- Podlewanie
- Średnie wymagania wodne
- Rozstawa
- Ząbki co 8–10 cm na głębokość 5–7 cm, rzędy co 20–25 cm
- Trudność uprawy
- Łatwa, dla początkujących
- Mrozoodporność
- Tak, znosi mróz
- Sezon na działce
- Jesień, wiosna i lato
- Dobre sąsiedztwo
- Marchew Nantes , Burak ćwikłowy , Truskawka ogrodowa
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy wyrwać czosnek zimowy?
Najczęściej w lipcu, gdy 3–5 dolnych liści zaschnie, a górne liście są jeszcze częściowo zielone. W cieplejszych rejonach Polski bywa to początek lipca, w chłodniejszych druga połowa miesiąca. Lepiej go jednak nie wyrywać, tylko podważyć widłami: wyrywanie za nać urywa szyjkę i skraca przechowywanie.
Czym różni się czosnek ozimy od jarego?
Ozimy sadzisz jesienią, od końca września do października, zimuje w gruncie i daje zwykle większe główki już w lipcu. Jary sadzisz w marcu–kwietniu, ma krótszy sezon i zbierasz go od końca lipca do sierpnia.
Po czym sadzić czosnek?
Po warzywach liściowych i kapustnych. Nie sadź go po cebuli, porze ani czosnku: na to samo miejsce wracaj po 3–4 latach.
Czy trzeba wyłamywać pędy kwiatostanowe czosnku?
Warto. Gdy czosnek ozimy wypuści w czerwcu pęd kwiatostanowy, wyłam go lub zetnij, zanim się wyprostuje. Roślina kieruje wtedy więcej sił w główkę, a młode pędy nadają się do kuchni.
Czy terminy prac się nakładają?
Nie. Żadne dwie prace nie przypadają na ten sam miesiąc, więc w każdym miesiącu skupiasz się na jednej czynności.
Kiedy kończy się sezon zbioru?
Zbioru nie planuj później niż w sierpniu: to ostatni miesiąc w kalendarzu, a cały sezon trwa 2 miesiące.
Przez ile miesięcy w roku trwają prace?
Według kalendarza prace przypadają na 6 z 12 miesięcy: od marca do kwietnia oraz od lipca do października. Poza nimi kalendarz nie przewiduje dla tej rośliny siewu, sadzenia, zbioru ani cięcia.
Prace w tych miesiącach
- Marzec : sadzenie. Inne rośliny w kalendarzu na ten miesiąc: 17 do sadzenia.
- Kwiecień : sadzenie. Inne rośliny w kalendarzu na ten miesiąc: 29 do sadzenia.
- Lipiec : zbiór. Inne rośliny w kalendarzu na ten miesiąc: 31 do zbioru.
- Sierpień : zbiór. Inne rośliny w kalendarzu na ten miesiąc: 32 do zbioru.
- Wrzesień : sadzenie. Inne rośliny w kalendarzu na ten miesiąc: 8 do sadzenia.
- Październik : sadzenie. Inne rośliny w kalendarzu na ten miesiąc: 15 do sadzenia.
Powiązane strony
Rośliny o podobnym kalendarzu
Te rośliny mają najwięcej wspólnych terminów z tą uprawą, więc prace przy nich łatwo zaplanować na te same wyjścia na działkę.
- Borówka amerykańska (wspólne terminy: sadzenie III–IV, X, zbiór VII–VIII)
- Malina ogrodowa (wspólne terminy: sadzenie III–IV, X, zbiór VII–VIII)
- Morela (wspólne terminy: sadzenie III–IV, X, zbiór VII–VIII)
- Agrest (wspólne terminy: sadzenie III–IV, X, zbiór VII)