Grusza

Grusza to drzewo owocowe dla działkowca, który ma na działce ciepły, osłonięty kąt w pełnym słońcu. Owoce zbiera się od sierpnia (odmiany letnie) do października (zimowe), a drzewka sadzi w październiku–listopadzie lub w marcu–kwietniu. Grusza jest mrozoodporna w strefach 6a–7a, ale kwitnie wcześniej niż jabłoń, więc bardziej cierpi od wiosennych przymrozków. Do owocowania prawie zawsze potrzebuje drugiej odmiany jako zapylacza.

Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla gruszy?

Daj gruszy najcieplejsze miejsce na działce: pełne słońce, osłonę od północy i wschodu, np. przy altanie albo żywopłocie. Unikaj zagłębień terenu, w których w maju zalega zimne powietrze, bo przymrozek w czasie kwitnienia potrafi zabrać cały plon.

Grusza lubi glebę żyzną, głęboką i przepuszczalną, o pH 6,0–7,0, stale lekko wilgotną. Na suchych piaskach owoce są drobne i kamieniste, na podmokłej glinie korzenie gniją. Na małej działce wybierz drzewko na podkładce z pigwy: zaczyna owocować po 3–4 latach i dorasta do 3–4 m. Pigwa jest wrażliwsza na mróz, więc w chłodniejszych rejonach bezpieczniejsza bywa silniejsza podkładka z siewki gruszy.

Kiedy i jak sadzić gruszę?

Drzewka z gołym korzeniem sadź w październiku–listopadzie albo w marcu–kwietniu, drzewka w pojemnikach także w sezonie, poza upałami. Rozstawa to 250–350 cm dla drzew na pigwie i 400–500 cm na siewce gruszy. Od granicy z sąsiadem odsuń drzewo tak, by korona nie wchodziła na jego działkę.

Wykop dół ok. 60 × 60 cm, wbij palik od strony przeważających wiatrów i sadź tak, by miejsce szczepienia zostało 5–10 cm nad ziemią. Zasyp ziemią wymieszaną z kompostem, ubij, podlej 10–15 l wody i przywiąż pień miękką taśmą. Szczegóły i błędy znajdziesz w tekście kiedy sadzić gruszę. Jednocześnie zaplanuj zapylacza: ‘Konferencja’ i ‘Faworytka’ dobrze zapylają się nawzajem. ‘Lukasówka’ sama jest słabym zapylaczem, więc obok niej muszą rosnąć dwie inne odmiany.

Tabela uprawy

Najważniejsze dane dla działkowca:

Parametr	Wartość
Sadzenie	marzec–kwiecień lub październik–listopad
Rozstawa	250–350 cm (pigwa), 400–500 cm (siewka gruszy)
Zbiór	sierpień (letnie), wrzesień–październik (jesienne i zimowe)
Cięcie	luty–marzec, latem w lipcu
Gleba	żyzna, głęboka, przepuszczalna; pH 6,0–7,0
Nasłonecznienie	pełne słońce, ciepłe i osłonięte miejsce
Zapylenie	potrzebna druga odmiana
Mrozoodporność	dobra w strefach 6a–7a, kwiaty wrażliwe na przymrozki

Jak pielęgnować gruszę w sezonie?

Główne cięcie rób w lutym–marcu, przed ruszeniem pąków. Grusza rośnie strzeliście, więc młode, stromo wzniesione gałęzie odginaj sznurkiem do pozycji bliskiej poziomu, bo wtedy szybciej zawiązują pąki kwiatowe. W lipcu usuwaj wilki i skracaj zbyt silne przyrosty. Cały zakres opisujemy w tekście kiedy przycinać gruszę i w poradniku o letnim cięciu drzew owocowych.

Młode drzewka podlewaj w suszy co 7–10 dni, po 20–30 l, szczególnie od czerwca do sierpnia, gdy rosną owoce. Wiosną rozłóż pod koroną 2–3 cm kompostu i wyściółkuj obrys, nie dosypując ściółki pod sam pień. Nie przesadzaj z azotem: bujne, miękkie przyrosty częściej chorują. Przy obfitym zawiązaniu w czerwcu przerzedź owoce do 1–2 w kępce.

Jakie choroby i szkodniki zagrażają gruszy?

Parch gruszy daje ciemne plamy na liściach i spękane owoce w mokre wiosny. Zapobiegasz mu przewiewną koroną i wygrabianiem opadłych liści jesienią; jak odróżnić go od innych chorób, pokazuje poradnik jak rozpoznać choroby grzybowe. Rdza gruszy objawia się latem pomarańczowymi plamami na liściach. Grzyb zimuje na jałowcach, głównie jałowcu sabińskim, więc nie sadź ich w pobliżu gruszy, a porażone gałązki jałowca wycinaj.

Zaraza ogniowa to groźna choroba bakteryjna: kwiaty i młode pędy nagle brązowieją lub czernieją, jak przypalone, a wierzchołki pędów zawijają się w haczyk. Porażone pędy wytnij z zapasem kilkudziesięciu centymetrów zdrowego drewna, w suchy dzień, i dezynfekuj sekator po każdym cięciu. Nie kompostuj tych gałęzi. W razie wątpliwości poradź się w wojewódzkim inspektoracie ochrony roślin. Częsty szkodnik to miodówka gruszowa: liście i owoce pokrywa lepka spadź, na której rozwija się czarny nalot. Przy mszycach pomogą metody z poradnika jak pozbyć się mszyc. Pod koroną, w wiosennym cieniu, dobrze rośnie czosnek niedźwiedzi.

Kiedy zbierać i jak przechowywać gruszki?

Gruszki zbiera się przed pełną dojrzałością, gdy skórka zaczyna jaśnieć, a owoc przy uniesieniu do poziomu łatwo odchodzi z szypułką. Letnia ‘Faworytka’ dojrzewa w sierpniu i leży tylko kilka dni do dwóch tygodni. ‘Konferencję’ zbierasz w drugiej połowie września, ‘Lukasówkę’ na przełomie września i października. Odmiany zimowe dojrzewają w chłodzie, przy 0–4°C, i wytrzymują do grudnia–stycznia. Na kilka dni przed jedzeniem przenieś je do temperatury pokojowej. Więcej w tekście kiedy zbierać gruszki.