Jak często stosować biohumus?

Na działce w sezonie co 2–3 tygodnie w formie płynnej albo 1–2 razy w sezonie w formie stałej. Rozsadę zasilaj co 10–14 dni od pojawienia się liści właściwych, a rośliny doniczkowe co 2–4 tygodnie od marca do września. Zimą rośliny w domu zasilaj rzadko albo wcale.

Czy biohumusem można przenawozić rośliny?

Trudno, bo składniki są w nim związane z próchnicą i uwalniają się łagodnie. Kłopot pojawia się raczej przy zbyt mocnym koncentracie płynnym albo przy podłożu doniczkowym, w którym biohumus stanowi więcej niż 30% objętości, bo staje się zbite i trzyma za dużo wody.

Czy biohumus jest lepszy od kompostu?

To uzupełnienie, a nie konkurencja. Biohumus jest bardziej skoncentrowany i drobniejszy, więc nadaje się do rozsady i donic. Kompost robisz w dużej ilości i to on buduje strukturę gleby na całej działce.

Czy do wermikompostownika nadają się dżdżownice z ogrodu?

Nie. Zwykłe dżdżownice glebowe żyją głęboko w ziemi i nie przetwarzają resztek w skrzynce. Do wermikompostownika potrzebne są dżdżownice kompostowe, często nazywane kalifornijskimi, które żyją w warstwie rozkładającej się materii organicznej.

Biohumus: co to jest i jak często go stosować?

Biohumus to wermikompost, czyli próchnica wytworzona przez dżdżownice kompostowe z resztek roślinnych. Na działce w formie stałej stosuj go 0,5–1 l/m² wiosną albo garść do dołka przy sadzeniu, a w formie płynnej co 2–3 tygodnie w sezonie, w rozcieńczeniu podanym na etykiecie. Rozsadę zasilaj co 10–14 dni słabym roztworem, a rośliny doniczkowe co 2–4 tygodnie od marca do września. Biohumus działa łagodnie, więc trudno nim zaszkodzić, ale nie zastąpi kompostu na całej działce.

Co to jest biohumus i czym różni się od kompostu?

Biohumus powstaje, gdy resztki organiczne przejdą przez przewód pokarmowy dżdżownic kompostowych. Odchody dżdżownic to drobne, ciemne grudki o zapachu leśnej ściółki. Zawierają próchnicę, składniki pokarmowe w formie łatwo dostępnej dla roślin i bardzo dużo pożytecznych mikroorganizmów. Stąd potoczna nazwa „czarne złoto” wśród działkowców hodujących dżdżownice.

Od zwykłego kompostu różni się trzema rzeczami. Jest drobniejszy i bardziej jednolity, bez kawałków gałązek. Jest bardziej skoncentrowany, więc wystarczają mniejsze dawki. I powstaje w niskiej temperaturze, a nie w gorącej pryzmie, dzięki czemu zachowuje bogate życie mikrobiologiczne.

Kompost ma jednak przewagę, której biohumus nie nadrobi: ilość. Z pryzmy na działce zbierzesz kilka taczek nawozu rocznie, a z domowego wermikompostownika kilka do kilkunastu litrów. Dlatego, jak piszemy w rankingu najlepszych nawozów naturalnych, podstawą nawożenia działki jest kompost, a biohumus to precyzyjny dodatek do zadań specjalnych: rozsady, donic, młodych roślin i miejsc, gdzie liczy się szybka, łagodna reakcja.

Biohumus ma odczyn zbliżony do obojętnego, nie pali korzeni i nie wnosi nasion chwastów. Z tego powodu jest jednym z niewielu nawozów organicznych, które bezpiecznie dasz bezpośrednio do podłoża dla siewek.

Jakie formy ma nawóz biohumus?

W sprzedaży i w domowej produkcji spotkasz dwie formy.

Biohumus stały to sypki, wilgotny wermikompost. Używa się go jak bardzo dobrego kompostu: do mieszania z podłożem, do dołków przy sadzeniu i do ściółkowania wokół roślin. Działa kilka tygodni, bo składniki uwalniają się stopniowo. Przechowuj go w lekko wilgotnym, przewiewnym worku w chłodnym miejscu, bo przesuszony traci część życia biologicznego.

Biohumus płynny to wodny wyciąg z wermikompostu. Działa szybciej, bo składniki są już rozpuszczone, ale krócej, więc trzeba go podawać regularnie. Kupny koncentrat rozcieńczaj zawsze według etykiety. Domowy wyciąg, nazywany potocznie herbatką z biohumusu, przygotujesz samodzielnie:

Wsyp 1 część stałego biohumusu do 5–10 części wody, najlepiej deszczówki lub odstanej kranówki.
Odstaw na 24 godziny w temperaturze pokojowej, mieszając 2–3 razy.
Przecedź przez gazę albo starą pończochę.
Zużyj w ciągu 1–2 dni, bo potem roztwór zaczyna się psuć.

Osad po przecedzeniu wrzuć do donicy albo na grządkę, nie wylewaj go. Domowego wyciągu nie trzeba dodatkowo rozcieńczać do podlewania dorosłych roślin, a dla siewek rozcieńcz go jeszcze raz pół na pół z wodą.

Jak stosować biohumus na działce, przy rozsadzie i w doniczkach?

Na grządkach wymieszaj biohumus stały z wierzchnią warstwą gleby na głębokość 5–10 cm, wiosną przed siewem albo sadzeniem. Przy sadzeniu rozsady do dołka wystarczy 1–2 garście, czyli około 0,1–0,2 l. W sezonie zasilaj płynną formą pod korzeń warzywa owocujące, takie jak pomidor, cukinia czy ogórek, na zmianę z gnojówką z pokrzywy, która daje więcej azotu. Plan zasilania pomidorów w kolejnych fazach opisujemy w poradniku nawóz do pomidorów.

Przy rozsadzie biohumus sprawdza się najlepiej. Dodaj 10–20% biohumusu do podłoża do pikowania, czyli 1 część na 4–9 części ziemi. Siewki zasilaj płynnie od wytworzenia pierwszych liści właściwych, co 10–14 dni, słabym roztworem.

Rośliny doniczkowe, zioła na parapecie i warzywa w skrzynkach na balkonie przy altanie przy przesadzaniu dostają 10–20% biohumusu w podłożu. W trakcie sezonu wystarczy 1–2 łyżki stałego biohumusu na doniczkę o średnicy 15 cm, płytko wmieszane w wierzchnią warstwę, albo podlewanie płynną formą.

Pod krzewy owocowe i drzewa biohumus stosuj przede wszystkim przy sadzeniu, do zaprawienia dołka. Dorosłe drzewa lepiej zasila kompost lub obornik granulowany, bo potrzebują większych ilości materii organicznej.

Biohumus stały sprawdza się też jako cienka ściółka. Warstwa 1–2 cm rozłożona wokół truskawek, sałaty albo papryki po posadzeniu karmi rośliny przy każdym podlewaniu i ogranicza zaskorupianie gleby. Przykryj ją potem słomą lub skoszoną trawą, bo odsłonięty biohumus w słońcu szybko wysycha i traci życie mikrobiologiczne.

Na wiosnę najwięcej korzyści daje przy wymagających rozsadach, które długo stoją na parapecie: pomidorach, papryce i bakłażanie. Zamiast kilku zmian nawozu wystarczy podłoże z dodatkiem biohumusu i płynne zasilanie co dwa tygodnie. Rozsada jest krępa, ma ciemne liście i lepiej przyjmuje się po wysadzeniu na działkę.

Ile biohumusu i jak często stosować?

Zestawienie dawek i częstotliwości. Przy kupnym koncentracie płynnym rozcieńczenie zawsze bierz z etykiety, bo produkty różnią się stężeniem.

Zastosowanie	Forma	Dawka	Jak często
Grządka warzywna	stały	0,5–1 l/m², wymieszany z glebą	1–2 razy w sezonie, wiosną
Dołek przy sadzeniu rozsady	stały	1–2 garście (0,1–0,2 l)	raz, przy sadzeniu
Warzywa w sezonie	płynny	wg etykiety lub domowy wyciąg 1:5–1:10, 1–2 l na roślinę	co 2–3 tygodnie, maj–sierpień
Podłoże do rozsady	stały	10–20% objętości podłoża	raz, przy pikowaniu
Siewki i rozsada	płynny	słaby roztwór, 0,1–0,3 l na roślinę	co 10–14 dni
Rośliny doniczkowe	stały	1–2 łyżki na doniczkę 15 cm	co 4–6 tygodni, marzec–wrzesień
Rośliny doniczkowe	płynny	wg etykiety	co 2–4 tygodnie, marzec–wrzesień
Krzewy i drzewa przy sadzeniu	stały	1–2 l do dołka	raz

Od października do lutego rośliny doniczkowe rosną wolno i nie potrzebują zasilania. Jeśli roślina zimą wyraźnie rośnie, na przykład zioła pod lampą, wystarczy płynna dawka raz na 6–8 tygodni.

Te częstotliwości traktuj jako górną granicę, a nie obowiązek. Jeśli grządka dostała jesienią kompost, a warzywa mają ciemnozielone liście i dobrze rosną, biohumus płynny możesz podawać co 3–4 tygodnie albo tylko w okresie owocowania. Na lekkiej, piaszczystej glebie, która szybko traci składniki, trzymaj się dolnej granicy odstępów, czyli co 2 tygodnie. W donicach decyduje wielkość pojemnika: im mniej ziemi, tym szybciej się wyjaławia i tym częściej trzeba ją zasilić.

Płynny biohumus podawaj zawsze na wilgotne podłoże i najlepiej wieczorem. Nie łącz go w jednej konewce z popiołem ani z wapnem, bo zasadowy odczyn szkodzi mikroorganizmom, które są największą wartością wermikompostu.

Jak zrobić biohumus samemu w wermikompostowniku?

Domowy wermikompostownik to pojemnik, w którym dżdżownice kompostowe przerabiają resztki kuchenne na biohumus. Działa na innej zasadzie niż kompostownik na działce: nie grzeje się, nie wymaga przerzucania i przy dobrym prowadzeniu nie śmierdzi.

Przygotuj pojemnik. Wystarczy plastikowa skrzynka z pokrywą o pojemności 40–60 l. Wywierć w dnie kilka otworów odpływowych, a w ściankach pod pokrywą rząd otworów wentylacyjnych. Pod spód podstaw tacę na wyciek.
Zrób podściółkę. Wyłóż dno warstwą 10–15 cm podartego, niezadrukowanego kartonu, suchych liści i garści ziemi ogrodowej. Zwilż ją do stanu wyciśniętej gąbki.
Kup dżdżownice kompostowe. Na start wystarczy kilkaset sztuk. Zwykłe dżdżownice z grządki się nie nadają, bo żyją głęboko w glebie.
Karm małymi porcjami. Obierki warzyw i owoców, fusy z kawy, herbatę, skorupki jaj, rozdrobnione liście. Bez mięsa, nabiału, tłuszczu, chleba, dużych ilości cytrusów i cebuli. Kolejną porcję dokładaj, gdy poprzednia w większości zniknie.
Pilnuj warunków. Temperatura 15–25°C, wilgotność jak wyciśnięta gąbka, ciemno. Przy zapachu zgnilizny dodaj suchego kartonu i przerwij karmienie na tydzień.
Zbieraj biohumus. Po 3–6 miesiącach dolna warstwa jest gotowa. Przesuń zawartość na jedną stronę, karm tylko po drugiej, a po 2–3 tygodniach dżdżownice przejdą tam same i możesz wybrać gotowy wermikompost.

W realiach ROD pamiętaj, że altana zimą przemarza. Dżdżownice giną w mrozie, więc od listopada do marca wermikompostownik trzymaj w domu, w piwnicy albo na klatce schodowej. Latem z kolei nie stawiaj go w pełnym słońcu, bo powyżej 30°C dżdżownice uciekają albo giną. Na działce możesz za to prowadzić dżdżownice w zacienionej skrzyni z grubą ściółką z liści, którą zakładasz jesienią przy kompostowaniu liści.

Jakie błędy przy stosowaniu biohumusu zdarzają się najczęściej?

Najczęstszy błąd to traktowanie biohumusu jak kompostu na całą działkę. Kupiony worek rozsypany cienko na 50 m² niewiele zmieni. Biohumus używaj tam, gdzie liczy się precyzja: rozsada, donice, dołki, młode rośliny.

Drugi: zbyt dużo biohumusu w doniczce. Podłoże z 40–50% wermikompostu jest ciężkie, długo trzyma wodę i korzenie zaczynają się dusić. Trzymaj się 10–20%, najwyżej 30% objętości.

Trzeci: przesuszony worek w altanie. Biohumus wyschnięty na proch traci sporą część mikroorganizmów, a w mrozie przemarza. Przechowuj go lekko wilgotny, w temperaturze dodatniej.

Czwarty: przekarmienie wermikompostownika. Za dużo resztek naraz zaczyna gnić, zanim dżdżownice je zjedzą. Pojawia się zapach, muszki i kwaśny odczyn. Karm mniej, a częściej.

Piąty: zasilanie roślin doniczkowych zimą w tym samym rytmie co latem. Roślina w spoczynku nie pobiera składników, które gromadzą się w podłożu. Od października ogranicz zasilanie do minimum.

Teraz, jesienią, to dobry moment na start własnej hodowli. Resztek z warzywnika jest dużo, liście na podściółkę leżą pod drzewami, a skrzynka w domu przez zimę wyprodukuje pierwszy biohumus do wiosennej rozsady.