Kiedy zbierać chrzan? Jesienią po zaschnięciu liści lub w marcu
Chrzan wykopuj w październiku–listopadzie, gdy liście zżółkną i zaschną, albo wczesną wiosną, w marcu, zanim ruszą nowe liście. Korzenie są gotowe już po jednym sezonie od posadzenia sztobrów.
| Zbiór jesienny | X–XI, po zaschnięciu liści |
|---|---|
| Zbiór wiosenny | III, przed ruszeniem liści |
| Gotowy korzeń | po jednym sezonie, grubość 3–4 cm |
| Przechowywanie | w wilgotnym piasku, 0–4°C |
Kalendarz zbioru
| Zbiór | III, X–XI |
|---|---|
| Sadzenie | III–IV |
| Rozstaw | Rzędy co 60–70 cm, w rzędzie co 30–40 cm |
| Gleba | Głęboka, żyzna, próchnicza i wilgotna, bez kamieni; pH 6,0–7,5 |
| Mrozoodporność | Tak |
Uwaga o regionie: w Polsce terminy różnią się o około ±2 tygodnie. Na zachodzie i w pasie nadmorskim zbieraj wcześniej, a na wschodzie i w rejonach podgórskich odpowiednio później.
Po czym poznać, że chrzan jest gotowy do wykopania?
Najlepszy znak to liście. Gdy po pierwszych przymrozkach żółkną i zasychają, roślina przestaje rosnąć, a korzeń ma najwięcej smaku. Dobry korzeń po jednym sezonie ma 3–4 cm grubości i 20–30 cm długości. Pozostawiony na kolejne lata grubieje, ale też drewnieje i trudniej go wyjąć.
Jeśli jesienią zabraknie czasu, zostaw chrzan w ziemi. Wykopiesz go w marcu, zanim pojawią się nowe liście. Uprawę i pielęgnację opisuje profil chrzanu.
Jak wykopać chrzan krok po kroku?
- Ścięte lub zaschnięte liście zbierz i wrzuć do kompostownika.
- Wbij widły lub szpadel 15–20 cm od rośliny i podważ ziemię dookoła.
- Wyciągnij korzeń razem z bocznymi korzeniami, nie łamiąc go.
- Przeszukaj ziemię i wybierz każdy kawałek korzenia, żeby chrzan nie odrósł tam, gdzie go nie chcesz.
- Odetnij proste boczne korzenie grubości ołówka, o długości 20–30 cm, na sztobry do wiosennego sadzenia.
- Grube korzenie do kuchni oczyść z ziemi, ale nie myj.
- Ułóż je w skrzynce, przesypując wilgotnym piaskiem, i postaw w piwnicy w temperaturze 0–4°C.
Z pojemnika chrzan wyjmiesz łatwiej: wystarczy przewrócić go i wysypać ziemię. Korzeń jest wtedy prosty i cały, bez ułamanych końców w głębi grządki. Ziemię odśwież kompostem i zostaw w pojemniku do wiosny, a sztobry posadź w nim w marcu.
Korzenie potrzebne na bieżąco wykopuj stopniowo przez całą jesień, aż ziemia zamarznie. Zapas na zimę wykop przed mrozami albo przykryj grządkę warstwą liści, żeby łatwiej było kopać w czasie odwilży. Inne jesienne prace znajdziesz w kalendarzu na październik, a przechowywanie warzyw opisuje poradnik zbiory i przechowywanie warzyw.
Jakich błędów unikać przy zbiorze chrzanu?
Najczęstszy błąd to zostawianie w ziemi kawałków korzenia. Każdy z nich wiosną wypuszcza nową roślinę, a po kilku latach chrzan zajmuje pół warzywnika. Nie wrzucaj też resztek korzeni do kompostownika, bo odrosną na grządkach razem z kompostem.
Nie myj korzeni przed przechowaniem i nie trzymaj ich w ciepłym pomieszczeniu, bo szybko więdną. Chrzan trzeć najlepiej na świeżym powietrzu albo przy otwartym oknie, bo olejki mocno drażnią oczy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy chrzan można wykopywać latem?
Można, ale korzeń jest wtedy cieńszy i mniej aromatyczny. Najwięcej smaku i ostrości chrzan ma jesienią, po zaschnięciu liści, oraz wczesną wiosną.
Czy chrzan może zimować w ziemi?
Tak, jest w pełni mrozoodporny. Korzenie zostawione w ziemi wykopiesz w marcu albo w czasie odwilży, gdy ziemia nie jest zamarznięta.
Jak długo można przechowywać chrzan?
Nieumyte korzenie przełożone wilgotnym piaskiem wytrzymają w chłodnej piwnicy do wiosny. W lodówce, w woreczku, zachowują świeżość kilka tygodni.
Profil rośliny
Pełne dane uprawowe, pielęgnacja i odmiany:
Chrzan w encyklopedii → Wszystkie terminy dla Chrzan →