Lawenda wąskolistna

Lawenda wąskolistna to zimozielony, aromatyczny półkrzew, najbardziej mrozoodporny gatunek lawendy, który na słonecznej działce ROD rośnie bez kłopotu przez wiele lat. Sadzonki w doniczkach sadzi się w kwietniu–maju, a w łagodniejszych rejonach także na początku września. Kwitnie w czerwcu–sierpniu. Najważniejsze są dwa zabiegi: główne cięcie wiosną, w kwietniu, i lekkie po kwitnieniu, w lipcu–sierpniu — zawsze nad zielonymi liśćmi, nigdy w gołe drewno.

Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla lawendy?

Lawenda potrzebuje pełnego słońca przez większą część dnia. W półcieniu rozkłada się, słabo kwitnie i łatwiej choruje. Dobrze rośnie przy ścieżce, wzdłuż południowej ściany altany, na skalniaku albo jako niski żywopłot obwódkowy rabaty.

Najważniejsza jest gleba: lekka, piaszczysta lub kamienista i bardzo przepuszczalna, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym, pH 6,5–7,5. Lawenda znosi suszę i ubogą ziemię, ale nie znosi stojącej wody. Na glinie przed sadzeniem wymieszaj ziemię z grubym piaskiem lub drobnym żwirem albo posadź rośliny na lekko podwyższonej rabacie. Kwaśną glebę odkwaszaj jesienią wapnem; poradnik przygotowanie gleby jesienią opisuje, jak to zrobić. Nie dawaj obornika — po nim lawenda rośnie bujnie, ale miękko i gorzej zimuje.

Kiedy i jak sadzić lawendę?

Najlepszy termin to kwiecień–maj, po silnych przymrozkach. Roślina ma wtedy cały sezon na ukorzenienie się przed zimą. W łagodniejszych rejonach, na zachodzie i południowym zachodzie Polski, można sadzić też na początku września, ale nie później. Lawenda posadzona w październiku często nie przetrwa pierwszej zimy.

Sadź rośliny z doniczek w rozstawie 30–40 cm, a w żywopłocie co 30 cm. Dołek zrób dwa razy szerszy od bryły korzeniowej i ustaw roślinę na tej samej głębokości, na jakiej rosła w doniczce. Po posadzeniu podlej obficie i przez 2–3 tygodnie podlewaj co kilka dni, jeśli nie pada. Potem podlewaj już tylko w długą suszę. Szczegóły opisujemy na stronie kiedy sadzić lawendę.

Tabela uprawy

Najważniejsze dane dla działkowca:

Parametr	Wartość
Sadzenie	kwiecień–maj, w łagodnych rejonach początek września
Kwitnienie	czerwiec–sierpień
Cięcie	kwiecień oraz lipiec–sierpień, po kwitnieniu
Rozstawa	30–40 cm, w żywopłocie co 30 cm
Gleba	lekka, przepuszczalna; pH 6,5–7,5
Nasłonecznienie	pełne słońce
Podlewanie	niskie, tylko po posadzeniu i w długą suszę
Mrozoodporność	tak; szkodzi jej mokra gleba zimą

Jak pielęgnować i przycinać lawendę?

Bez cięcia lawenda po 3–4 latach drewnieje od dołu, rozkłada się i łysieje w środku. Główne cięcie zrób w kwietniu, gdy miną silne przymrozki, a na pędach pojawią się nowe, zielone przyrosty. Skróć krzew o około jedną trzecią, nadając mu kształt kopułki, ale zawsze zostaw nad drewnem kilka centymetrów pędów z zielonymi liśćmi. Z gołego, starego drewna lawenda nie wypuszcza nowych pędów.

Drugie, lżejsze cięcie zrób po kwitnieniu, w lipcu–sierpniu. Usuń przekwitłe pędy kwiatowe razem z 2–3 cm ulistnionych pędów. Skończ do końca sierpnia, żeby nowe przyrosty zdążyły zdrewnieć przed zimą. Dokładny opis znajdziesz na stronie kiedy przycinać lawendę.

Lawendy prawie nie nawozisz — wiosną wystarczy garść kompostu pod krzew. Ściółkuj żwirem albo grysem, nie korą ani skoszoną trawą, które trzymają wilgoć przy szyi korzeniowej. W mroźne, bezśnieżne zimy przykryj młode rośliny gałązkami iglaków. Nie owijaj ich folią, bo pod nią lawenda się zaparza; inne sposoby opisuje poradnik jak okryć rośliny na zimę.

Jakie choroby i szkodniki zagrażają lawendzie?

Lawenda rzadko choruje, jeśli rośnie w słońcu i na suchej glebie. Największe zagrożenie to gnicie korzeni i podstawy pędów na mokrej, ciężkiej ziemi. Roślina nagle więdnie i brązowieje, choć gleba jest wilgotna. Takiej lawendy zwykle nie da się uratować; na jej miejsce posadź nową na podwyższonej, przepuszczalnej rabacie. Objawy chorób grzybowych porównasz w poradniku jak rozpoznać choroby grzybowe.

Wiosną na pędach widać czasem białą pianę. To osłonka larw pienika ślinianki, która roślinie praktycznie nie szkodzi — wystarczy spłukać ją wodą. Dobrym sąsiadem lawendy jest róża, choć wymagania mają różne: lawendę sadź na suchszym brzegu rabaty, a różę bliżej środka, gdzie częściej podlewasz.

Jakie odmiany lawendy wybrać na działkę?

Do polskiego klimatu wybieraj odmiany lawendy wąskolistnej. Najpopularniejsze są ‘Hidcote’ o ciemnofioletowych kwiatach i zwartym pokroju oraz ‘Munstead’, niższa, o jaśniejszych, fioletowoniebieskich kwiatach. Obie dobrze zimują i nadają się na obwódki. Lawenda francuska (Lavandula stoechas) z charakterystycznymi „uszkami” na kwiatostanach nie zimuje w gruncie w Polsce, więc uprawiaj ją w donicy i zimą trzymaj w chłodnym, jasnym pomieszczeniu. Do czego używać suszonych kwiatów i jak działają, opisuje profil lawendy wąskolistnej na ziołalecznicze.pl.