Kukurydza cukrowa
Zea mays var. saccharata
Kukurydza cukrowa na działce ROD — siew do gruntu po 15 maja, sadzenie w blokach dla zapylenia, zbiór kolb w sierpniu–wrześniu w fazie dojrzałości mlecznej.
Kalendarz uprawy
Kiedy siać i zbierać?
Kukurydza cukrowa to ciepłolubne, łatwe warzywo na działkę ROD, które daje słodkie kolby do gotowania i grillowania. Siej ją wprost do gruntu po 15 maja, gdy gleba ma 10–12°C, albo przygotuj rozsadę pod koniec kwietnia. Kolby zbierasz w sierpniu i wrześniu, w fazie dojrzałości mlecznej, po 70–100 dniach od siewu. Jedyny warunek: sadź ją w bloku, nie w pojedynczym rzędzie, bo zapyla ją wiatr.
Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla kukurydzy?
Kukurydza potrzebuje pełnego słońca i ciepła przez całe lato. W cieniu altany czy drzew rośnie wiotka i wiąże małe kolby. Wybierz miejsce osłonięte od silnego wiatru, ale nie zamknięte — ruch powietrza jest potrzebny do zapylenia. Pamiętaj, że rośliny dorastają do 1,5–2 m, więc posadź je od północnej strony warzywnika, żeby nie zacieniały niższych grządek.
Gleba ma być żyzna, próchnicza i ciepła, o pH 6,0–7,0. Kukurydza dużo pobiera, dlatego najlepiej rośnie w pierwszym roku po oborniku albo po wmieszaniu 4–5 kg kompostu na m². Dobrym przedplonem są warzywa strączkowe i ziemniaki. Na to samo miejsce wracaj po 3–4 latach; jak ułożyć rotację, opisujemy w poradniku o płodozmianie na działce.
Kiedy i jak siać kukurydzę cukrową?
Wprost do gruntu siej od 15 do końca maja, gdy minie zagrożenie przymrozkami, a gleba ogrzeje się do 10–12°C. W zimnej ziemi nasiona gniją, zwłaszcza supersłodkie. Wysiewaj po 2 nasiona w gniazdo, na głębokość 4–5 cm, w rzędy co 60–70 cm, gniazda co 25–30 cm. Po wschodach zostaw silniejszą roślinę. Szczegóły na stronie kiedy siać kukurydzę.
Rozsadę wysiewaj w ostatniej dekadzie kwietnia, po 1–2 nasiona do doniczki 8–10 cm. Po 3–4 tygodniach, gdy siewki mają 3–4 liście, zahartuj je i posadź po 15 maja w tej samej rozstawie. Rozsada przyspiesza zbiór o około 2 tygodnie, co docenisz w chłodniejszych rejonach.
Najważniejsza jest forma nasadzenia. Kukurydza ma kwiaty męskie w wiechach na szczycie, a żeńskie na kolbach — każda nitka to jedno przyszłe ziarno. Pyłek przenosi wiatr, więc posadź rośliny w bloku co najmniej 4 rzędów po 4–5 roślin, a nie w jednym długim rzędzie przy płocie.
Tabela uprawy
Dane uprawowe kukurydzy cukrowej w jednym miejscu:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Siew na rozsadę | koniec kwietnia, doniczki 8–10 cm |
| Siew do gruntu | po 15 maja, gleba min. 10–12°C |
| Sadzenie rozsady | po 15 maja, po zahartowaniu |
| Głębokość siewu | 4–5 cm |
| Rozstawa | rzędy co 60–70 cm, w rzędzie 25–30 cm, w bloku |
| Zbiór | sierpień–wrzesień, faza mleczna |
| Gleba | żyzna, próchnicza; pH 6,0–7,0 |
| Nasłonecznienie | pełne słońce |
| Podlewanie | średnie, w suszę 15–20 l/m² raz w tygodniu |
| Mrozoodporność | nie, ginie przy przymrozku |
Jak pielęgnować kukurydzę w sezonie?
Najwięcej wody kukurydza potrzebuje od wyrzucenia wiech do wypełnienia kolb, czyli w lipcu i sierpniu. W suszę podlewaj 15–20 l/m² raz w tygodniu, do korzeni. Brak wody w czasie kwitnienia to obok złego układu grządki główna przyczyna kolb z pustymi miejscami. Ściółka z trawy lub słomy ogranicza parowanie, a sposoby opisujemy w poradniku o ściółkowaniu grządek.
Gdy rośliny mają 30–40 cm, odchwaść międzyrzędzia i obsyp łodygi ziemią na 5–10 cm — lepiej się ukorzenią i nie położą przy burzy. W tym samym czasie możesz raz–dwa razy podlać je gnojówką z pokrzywy rozcieńczoną 1:10. W czasie pylenia wiech, w słoneczne poranki, potrząśnij lekko łodygami — na małym bloku to wyraźnie poprawia zapylenie.
Co zagraża kukurydzy i z czym ją sadzić?
Najgroźniejszym szkodnikiem jest omacnica prosowianka. Gąsienice drążą łodygi i kolby; poznasz je po otworach z trocinami i łodygach łamiących się poniżej kolby. Zimują w resztkach roślin, dlatego po zbiorze zetnij łodygi nisko przy ziemi, rozdrobnij je i przekompostuj albo oddaj do odpadów zielonych. Palenie resztek na działce ROD jest zabronione. Głownia guzowata tworzy na kolbach i łodygach szarobiałe guzy — wycinaj je, zanim pękną i rozsypią czarne zarodniki. Dojrzewające kolby lubią też wydziobywać ptaki.
Odmiany supersłodkie trzymaj z dala od innej kukurydzy, bo obcy pyłek psuje ich słodycz. Jeśli w alejce rośnie kukurydza pastewna lub popcornowa, przesuń siew o 2–3 tygodnie.
Klasyczne sąsiedztwo to „trzy siostry”: kukurydza, fasola i dynia, która ocienia ziemię. Między rzędami dobrze rośnie też ogórek gruntowy. Więcej układów w poradniku rośliny towarzyszące.
Kiedy zbierać kolby kukurydzy cukrowej?
Kolby są gotowe około 3 tygodni po pojawieniu się nitek. Nitki brązowieją i zasychają, kolba jest pełna i twarda w dotyku, a ziarno przekłute paznokciem puszcza mleczny sok. Wodnisty sok oznacza, że jest za wcześnie, a gęsta pasta — że za późno. Zbieraj rano i gotuj tego samego dnia, bo cukier szybko zamienia się w skrobię. Z odmian na polskich działkach znana jest stara ‘Golden Bantam’. Technikę opisujemy na stronie kiedy zbierać kukurydzę.
Rośliny towarzyszące
Choroby i szkodniki
- głownia guzowata kukurydzy
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego kolby kukurydzy mają puste miejsca bez ziaren?
To skutek słabego zapylenia. Kukurydzę zapyla wiatr, a pyłek z wiech musi trafić na każdą nitkę kolby. Posiana w jednym rzędzie albo w suszę podczas kwitnienia daje kolby szczerbate — sadź ją w bloku co najmniej 4 rzędów.
Czy kukurydzę cukrową trzeba odizolować od innej kukurydzy?
Tak, szczególnie odmiany supersłodkie. Zapylone pyłkiem kukurydzy pastewnej, popcornowej lub zwykłej cukrowej dają twarde, mniej słodkie ziarna. Jeśli sąsiad ma inną kukurydzę, przesuń siew tak, by kwitnienie różniło się o co najmniej 2 tygodnie.
Czy trzeba usuwać boczne odrosty kukurydzy?
Nie. Odrosty u nasady łodygi nie obniżają plonu kolb, a pomagają roślinie utrzymać się w ziemi. Ich usuwanie to zbędna praca, która przy okazji może uszkodzić korzenie.
Zobacz także
Przeglądaj wszystkie rośliny →
Agrest
Agrest to łatwy, mrozoodporny krzew owocowy na działkę ROD. Owocuje w czerwcu–lipcu, a odmiany odporne na mączniak oszczędzą ci większości kłopotów.
Bób
Bób to łatwe warzywo strączkowe na działkę ROD. Siej go wprost do gruntu w marcu–kwietniu, a zielone nasiona zbieraj w czerwcu–lipcu.
Borówka amerykańska
Borówka amerykańska to krzew owocowy o dużych, słodkich jagodach — wymaga bardzo kwaśnej gleby o pH 3,8–4,8, podlewania miękką deszczówką i ściółkowania.