Szpinak wiosenny

Szpinak wiosenny to najszybsza zieleń na działce ROD. Od siewu do pierwszego zbioru mija zaledwie 6 tygodni. Liście najlepiej zbierać rano, gdy są jędrne. Uprawa jest banalnie prosta, pod warunkiem że trzymasz się chłodnych pór roku: siej w marcu–kwietniu oraz w sierpniu–wrześniu, zbieraj w maju–czerwcu i październiku–listopadzie. Latem szpinak wybija w pędy kwiatowe, więc środek sezonu zostaw innym warzywom. Znosi przymrozki i nadaje się nawet na zacienione grządki.

Jakie stanowisko i gleba służą szpinakowi?

Szpinak to jedno z niewielu warzyw, które dobrze plonuje w półcieniu. Grządka przy altanie czy pod młodym drzewkiem w zupełności wystarczy. Wiosną i jesienią słońce mu nie szkodzi, ale letnie stanowisko w pełnym słońcu przyspiesza wybijanie w kwiatostany.

Gleba ma być żyzna, próchnicza i stale lekko wilgotna, o pH 6,5–7,5. Na kwaśnych stanowiskach szpinak rośnie słabo, więc zbyt kwaśną grządkę zwapnuj jesienią. Przed siewem wmieszaj 3–4 kg dojrzałego kompostu na m², bo szpinak potrzebuje sporo azotu, ale ma krótką wegetację, dlatego zasilaj go próchnicą, nie dużymi dawkami nawozów mineralnych. Dobrze wypada po ogórkach, kapustnych i ziemniakach, a po burakach i botwince zrób rok przerwy, bo to bliska rodzina.

Kiedy i jak siać szpinak?

Wiosenny siew zacznij w marcu, gdy tylko zejdzie śnieg i da się doprawić grządkę, bo nasiona kiełkują już przy 4–5°C. Dosiej drugą porcję w kwietniu. Jesienny termin to sierpień–wrzesień, a wrześniowy siew możesz zostawić w gruncie na przezimowanie pod agrowłókniną.

Wysiewaj na głębokość 1–2 cm, w rzędy co 25–30 cm, docelowo co 5–8 cm w rzędzie. Gęstsze wschody przerwij, a wyrwane siewki zjedz jak roszponkę. Wschody pojawiają się po 7–14 dniach. Najlepszy patent na ciągłość zbiorów to siew małych porcji co 2 tygodnie zamiast jednej długiej grządki naraz.

Tabela uprawy

Najważniejsze terminy i parametry w skrócie:

Parametr	Wartość
Siew	marzec–kwiecień i sierpień–wrzesień
Głębokość siewu	1–2 cm
Rozstawa	rzędy co 25–30 cm, w rzędzie 5–8 cm
Zbiór	maj–czerwiec i październik–listopad
Gleba	żyzna, próchnicza, wilgotna, pH 6,5–7,5
Nasłonecznienie	półcień
Podlewanie	średnie, 2–3 razy w tygodniu w suchą pogodę
Mrozoodporność	tak, przezimuje pod okryciem

Jak pielęgnować szpinak w sezonie?

Najważniejsza jest równomierna wilgotność: w suchą pogodę podlewaj 2–3 razy w tygodniu, po około 10 l/m². Przesuszony szpinak gorzknieje i natychmiast wybija w pędy kwiatowe. Cienka warstwa ściółki z przekompostowanej trawy utrzyma wilgoć między rzędami. Więcej o tym w poradniku o mulczowaniu grządek.

Nawożenia w trakcie wegetacji zwykle nie potrzeba, jeśli grządka dostała kompost przed siewem. Nie zasilaj szpinaku saletrą ani innymi szybkimi nawozami azotowymi tuż przed zbiorem, bo liście gromadzą wtedy azotany. Jeśli rozety rosną wyraźnie słabo i blado, podlej je raz gnojówką z pokrzywy rozcieńczoną 1:20 i to wystarczy do końca uprawy. Odchwaszczaj płytko, bo korzenie siedzą tuż pod powierzchnią.

Jesienny siew okryj agrowłókniną, gdy zapowiadane są spadki poniżej −5°C. Sam mróz szpinakowi nie szkodzi, ale bezśnieżna, wietrzna zima potrafi wysuszyć liście, a okrycie rozwiązuje problem i przyspiesza wiosenny odrost o 2–3 tygodnie.

Co zagraża szpinakowi na działce?

Najgroźniejszy jest mączniak rzekomy: żółte plamy z wierzchu liścia i szary nalot od spodu, zwłaszcza w wilgotne, chłodne tygodnie. Siej rzadziej, podlewaj rano po ziemi, a porażone liście usuwaj od razu. Jak odróżnić go od innych infekcji, sprawdzisz w poradniku jak rozpoznać choroby grzybowe. Młode wschody chętnie podgryzają ślimaki. Sprawdzone bariery i pułapki opisujemy w poradniku o ochronie przed ślimakami.

Na liściach potrafią pojawić się też mszyce trzmielinowo-burakowe. W sąsiedztwie szpinak jest bezproblemowy. Dobrze rośnie obok marchwi Nantes, której wolno startujące rzędy ocienia i chroni przed zaskorupieniem gleby.

Kiedy zbierać i jak przechowywać szpinak?

Zbiór zacznij, gdy rozety mają 6–8 dobrze wyrośniętych liści, wiosną zwykle w maju, z siewu jesiennego w październiku. Wycinaj zewnętrzne liście nożem lub uszczykuj je przy ziemi, zostawiając serce rozety, a jedna grządka da wtedy 3–4 zbiory zamiast jednego. Zbieraj rano, kiedy liście są najjędrniejsze.

Świeży szpinak trzyma się w lodówce tylko 2–3 dni, w perforowanym worku. Nie myj go przed schowaniem, bo mokre liście od razu się parzą. Nadwyżki sparz krótko we wrzątku, odciśnij i zamroź w porcjach. Tak przygotowany zapas spokojnie doczeka zimy. Z odmian dostępnych w Polsce niezawodny jest plenny ‘Matador’, polecany zarówno na siew wiosenny, jak i jesienny.